BLOG

Schaam je je niet?

Lezen over, kijken naar, of horen dat iemand straf krijgt is voor velen 'opwindend', al zullen ze het nooit toegeven. De mengeling aan gevoelens, sentimenten, emoties, en gedachten die erdoor wordt opgeroepen is tot op grote hoogte vergelijkbaar met dat van het ongeluk. Je mág er niet aan toegeven, maar je kunt jezelf niet helpen, en je vertraagt bij het naderen van de plek des onheils, en je kijkt. En sommige mensen springen in de auto, of op de fiets, met het vooropgezette doel om te gaan kijken. Zekere straffen, zoals 'social shaming', en 'taakstraffen' waarbij de dader goed herkenbaar is als gestrafte, zijn er omheen gebouwd, en de gretigheid van de media om over straffen te berichten is er op gebaseerd. Tegen die achtergrond is het begrijpelijk dat er met gemengde gevoelens wordt gekeken naar mensen die openlijk, en tot in detail, straffen beschrijven die ze zelf kregen. Schamen zij zich niet?

 

Het komt voor dat mensen die zelf op de nominatie staan om te worden gestraft, 'opgewonden' raken als ze zien hoe een ander wordt gestraft, terwijl zij op hun beurt wachten. De straf die zij vervolgens ondergaan is niet 'opwindend', maar er getuige van zijn dat een broertje, zusje, vriendje of vriendinnetje gestraft wordt is dat wel. Kinderen zijn zich veelal nog niet bewust van het verbod op 'leedvermaak', en kunnen spontaan lucht geven aan hun vrolijkheid, zélfs als hun beurt nog komt. Straffen zoals 'time-out', voorheen 'in de hoek', hebben een publiek element dat gezien wordt als nuttig, omdat het afschrikt. Waar kinderen 'leedvermaak' aan de dag leggen worden zij niet zelden gewaarschuwd om die expressie te maskeren, anders krijgen zij dezelfde straf. Of ze krijgen uitgelegd dat dat niet 'netjes' is, en dat ze het ook niet zullen waarderen als zij daar staan, en anderen lachen hen uit. 

 

Als de getuige tevens slachtoffer is, dan is er meer begrip. Toch is dat eigenlijk vreemd, want de expressie is eigenlijk identiek. Pas als een straf onterecht is, of overtrokken, wordt die expressie overvleugeld door medelijden. En in extreme gevallen zelfs boosheid. Het tonen van medelijden, of boosheid, kan worden aangeleerd als een 'politiek correcte' expressie, zonder dat de 'opwinding' daarmee van het toneel verdwijnt. In de praktijk verraden mensen die 'opgewonden' zijn, maar hun best doen dat niet te uiten, zich altijd. Een oogopslag. Een grimas. Een gebaar. Of lachen om 'iets anders', en noem maar op. 

 

Hoewel het zeker geen kwaad kan om kinderen er op te wijzen dat het kind dat straf heeft het vermoedelijk extra pijnlijk vindt als ze worden 'uitgelachen', kun je het ook omkeren, en 'uitlachen' bespreekbaar maken als een natuurlijke uitlaatklep, die geen kwade inborst blootlegt. Het is in de meeste gevallen geen expressie van haat, of dédain. Ook als je een keer 'uitgelachen' wordt, om welke reden dan ook, betekent het nog niet dat je geen vrienden of vriendinnen kunt zijn met degenen die moesten lachen. Pas als dat 'uitlachen' geforceerd is, en de expressie van haat of 'neerkijken op', dan wordt het giftig, en dienen ouders of leerkrachten in te grijpen. 

 

Langs diezelfde lijn is het ook onjuist om die 'opwinding' weg te schrijven onder het kopje 'lust'. Het is lastig, zo niet onmogelijk, om scherpe scheidslijnen te trekken tussen expressies waarin de libido een deuntje meeblaast, en expressies waarin die libido op ijs staat. Maar 'opwinding' is zoveel meer dan dat. We gunnen iemand zijn of haar overwinning in een sportwedstrijd, en vieren het met hen mee, waarbij de 'ontlading' als het laatste fluitsignaal klinkt, of de finishvlag valt, pure 'opwinding' is. Het wordt toch tamelijk ranzig als we een tribune vol libido-gedreven mensen voor ons zien als we ons daar een voorstelling van maken. Waarmee niet gezegd is dat het niet voorkomt dat iemand die 'opwinding' vertaalt in 'ontlading' met een seksueel karakter. 

 

Onze angst om die 'opwinding' onder ogen te komen herleid ik derhalve tot de opgelegde conventies. Het 'mag' niet. Wat betekent dat we het verdringen, met alle gevolgen van dien. Het heeft mijn voorkeur om te wijzen op het verschil tussen 'uitlachen' als een spontane, puur menselijke expressie van gevoelens, emoties, sentimenten en gedachten die niet zijn ingegeven door haat of dédain, en 'uitlachen' wat wel degelijk een wapen is, bedoeld om een ander te beschadigen. Het betekent wel dat je je moet verdiepen in degene die lacht, of op een andere wijze 'opwinding' toont. Om te kunnen achterhalen of het kwalijk is, of niet, is de normale omgang iets om in de gaten te houden. Ouders en leerkrachten kunnen helpen het 'uitlachen', en andere ongemakkelijke expressies van 'opwinding' te duiden om ervoor te zorgen dat een vriendschappelijke relatie er niet door wordt vergiftigd. En een vijandige relatie wordt beëindigd op de notie dat de expressie van 'opwinding' betekent dat de dader zijn of haar schuld jegens het slachtoffer heeft ingelost. Dat is uiteindelijk een betere benadering dan een brede onderdrukking van spontane reacties die slechts leiden tot een verkrampte relatie die niet alleen hypocriet is, maar ook de weg vrijmaakt voor de dader om zich in te beelden dat hij of zij in feite slachtoffer is. Immers, de expressie van 'opwinding' is tevens een bevestiging dat de getuige de straf niet overtrokken vindt. Neem dat signaal weg, en de hele ervaring wordt getordeerd. 

 

De bijvangst van het incasseringsvermogen dat wordt gekweekt door begrip te vragen voor goedmoedig 'uitlachen', is dat het overtrokken schaamte vermindert, en het ego terugbrengt tot hanteerbare proporties. Een wereld vol 'prinsjes' en 'prinsesjes' die alleen maar toegelachen mogen worden, is evolutionair geen opsteker. Begrip kweken voor goedmoedig 'uitlachen' slaat een brug naar onze capaciteit voor 'zelfspot', wat onze weerbaarheid vergroot, en voorkomt dat we naast onze schoenen gaan lopen. Maar u zult beseffen dat een overzichtelijke handleiding die opvoeders wegwijs maakt op dit gebied, en hen helpt te ontdekken wanneer er sprake is van goedmoedig 'uitlachen', en hatelijk 'uitlachen', simpelweg onmogelijk is. Wel kunnen we veilig stellen dat de expressie van 'opwinding' bij het zien, of horen van iemand die gestraft wordt, terwijl men zelf de volgende op de lijst is, niet in de categorie 'hatelijk' valt. Al kan het wel zo worden opgevat. En ouders of leerkrachten die dergelijke 'opwinding' met kracht onderdrukken, of zelfs bestraffen, doen er goed aan daar nog eens goed over na te denken.

Herpakken we onszelf voor het te laat is?

Wellicht moeten we, om zicht te krijgen op wat opvoeding eigenlijk beoogt te bereiken, nog een stap terug doen. De 'natuurlijke staat' in het universum, zoals beschreven door wetenschappers, is totale chaos. Waar er spontaan structuren ontstaan als gevolg van krachtenvelden, hebben die geen doel. Door die bril bekeken is zelfs het leven weliswaar een fascinerende structuur, maar alles bij elkaar opgeteld is het doelloos. Dat is uiteraard in strijd met wat mensen met een religieuze achtergrond zeggen, maar haak niet af als u tot die groep behoort, want deze bijdrage is er ook voor u.

 

Uiteindelijk maakt het in praktische zin niks uit of we een entiteit buiten onszelf de eer geven dat hij, of zij, orde in de chaos schiep, of dat we het identificeren als een toevalstreffer, omdat spontane structuren ons de 'intelligentie' gaven om in te zien dat we veel konden bereiken door orde aan te brengen in de chaos. Door mijn seculiere bril zie ik de eerste 'evangelisten' vooral als degenen die ons 'wetten' gaven. En voor mij zijn talloze voorschriften die we terugvinden in de Bijbel, Koran, Tenach en Talmoed intelligente oplossingen in de sfeer van 'hygiëne', zowel fysiek als geestelijk, die orde schiepen in de chaos, waardoor we als mensheid tot grootse dingen in staat waren. 

 

Veel van die voorschriften werden door de ontwikkelingen in feite ingehaald, en overbodig, maar waar ze waren ingesleten in rituelen hielden veel diep-gelovige mensen er aan vast, zonder te beseffen dat die voorschriften simpelweg functioneel waren toen ze werden uitgevaardigd. En de ironie is dat we nu, in deze tijd, teruggrijpen naar die voorschriften in de strijd tegen 'Covid', waar we onze handen moeten wassen, afstand moeten bewaren, geen handen moeten schudden, en onze mond en neus moeten bedekken, zonder dat het kwartje valt dat we kortgeleden nog ten strijde trokken tegen die 'achterlijke' religieuze waanzin in de meer orthodoxe gemeenschappen. 

 

Mijn insteek is niet dat we terug moeten vallen op eeuwenoude gewoonten, maar dat we ons verstand moeten gebruiken, zoals degenen deden die oorspronkelijk die teksten in elkaar knutselden. Waarbij u het mij maar moet vergeven dat ik daarbij denk aan lieden van vlees en bloed, en niet in eerste instantie aan een 'Almacht'. Al laat ik beslist ruimte voor de notie dat die intelligente voorvaderen, die tot het inzicht kwamen dat je je handen en voeten moest reinigen alvorens de tempel te betreden, zichzelf bevoorrecht voelden en meenden dat die 'inspiratie' hen werd aangereikt, en dat het niet hun eigen unieke kwaliteit was. Maar voor het organiseren van gemeenschappen, het opzetten van landbouw en veeteelt, en het inrichten van de handel, en het scheppen van ruimte voor specialisaties, waren wetten onontbeerlijk.

 

Het maakt 'onder de streep' dus niet uit of we die wetten aangereikt kregen van een 'Almacht', of een hele verzameling 'Goden', of dat ze het product waren van een natuurlijke selectie van onze hersencellen waardoor intelligentie een 'asset' werd, naast kracht, moed en andere kwaliteiten. 

 

Als u mij kunt volgen in die redenering, dan zult u ook beseffen dat wetten tegelijk essentieel zijn voor het ordenen van ons leven, en de emancipatie van het collectief, maar dat ze ook remmend, of zelfs contraproductief uit kunnen pakken als ze die emancipatie in de weg staan, omdat ze overbodig zijn. Daar begint echter de malheur, want in elke samenleving zijn er twee groepen die het bereik van de wetten ondergraven. Dat zijn enerzijds de mensen die last hebben van die wetten, en die menen het 'God Gegeven' recht te hebben om te doen en te laten wat ze willen. En anderzijds de mensen die te hoog reiken, die menen dat ze alles wel even kunnen regelen. Ook voor u en mij. En die twee groepen zijn niet elkaars evolutionaire tegenstanders, maar waar iemand meent dat het eigen 'gezonde verstand' maatgevend is, zal er tevens de neiging zijn om anderen de wet voor te schrijven, wat in de praktijk een 'Perfect Storm' is, met algehele chaos als resultaat.

 

Egoïsme, een focus op de eigen 'identiteit', en 'creativiteit', gekoppeld aan zelfoverschatting, hoogmoed en een gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel, met een geweten van rubber. Het leidt tot een jungle van gelegenheidswetgeving, en uiteindelijk repressie, waarbij mensen in het centrum van de macht geacht worden hun eigen mening voor zich te houden, en 'met één mond te praten', om het 'domme volk' deze of gene kant op te bewegen. Wie hier aandachtig heeft gelezen wat ik daarover denk, zal het zijn opgevallen dat ik juist met kracht verdedig dat elk mens het volste recht heeft om de eigen mening te delen met anderen, zolang dat respectvol is, maar dat het niet betekent dat de wet voor hen die het er niet mee eens zijn niet opgaat. Voorwaarde is echter dat die wet ons niet uitnodigt tot criminele handelingen, of offers die alle perken te buiten gaan. Daarnaast moet die wet begrijpelijk zijn, en voor iedereen in gelijke mate gelden. 

 

In ons deel van de wereld zijn we het spoor totaal bijster. We vieren feest met geld dat we lenen van toekomstige generaties, en dichten iedereen 'gezond verstand' toe dat al bij de geboorte is ingebouwd, zodat wetten eigenlijk disfunctioneel zijn, en zijn gedegradeerd tot werktuigen van lieden die zich beijveren voor het 'communiceren' van 'bedoelingen'. Het is één groot 'Burning Man' festival, zoals dat jaarlijks wordt georganiseerd in de 'Black Rock Desert' in Nevada. Een ontmoeting van knotsgekke, wereldvreemde, extreem creatieve, onproductieve medemensen die eindigt in het verbranden van een enorme stropop in de vorm van een mens in de woestijnnacht. Spectaculair, en mesmeriserend. Inspirerend ook, maar je kunt er niet van eten, niet in wonen, en het houdt je niet warm. Noch zorgt het ervoor dat we respectvol omgaan met anderen, waar velen er door geïnspireerd worden om hun schouders te zetten onder een opdracht om andere mensen, die nog niet 'verlicht' zijn, te 'bevrijden'. Wat in de praktijk uitloopt op bloedvergieten, 'social shaming', censuur en isolatie als die ander niet 'bevrijd' wil worden.

 

Opvoeden gaat derhalve traditioneel over het scheppen van orde in de chaos, waardoor oplossingen voor alledaagse problemen bereikbaar worden, en ondermijnende activiteiten worden uitgebannen. Tegen de achtergrond van het voorgaande bent u het hopelijk met mij eens dat een overheid, of een kerkgenootschap en soortgelijke overkoepelende organisaties, zich bescheiden op moeten stellen, en zich moeten realiseren dat ze ertegen moeten waken alles voor iedereen te willen zijn. In een democratie is dat een lastige opgave, omdat burgers de almachtige overheid voortdurend petitioneren om dingen voor hen te regelen. En anders 'stem ik niet meer op jou'! Een wijze overheid, en een wijs kerkgenootschap, blijft weg van beloften die ze niet waar kunnen maken. En delegeert de verantwoordelijkheid voor de opvoeding van de kinderen aan de ouders die hen op de wereld zetten. Met op de horizon een stabiel kader van elementaire wetten die voor ieder van ons in gelijke mate gelden, en die handhaafbaar zijn, en begrijpelijk. En niet meer dan dat. 

 

De ouders zelf zullen daar in dat geval wetten en regels aan toevoegen die hen zinnig lijken, deels geïnspireerd door de mogelijkheden die zij zien voor hun eigen kinderen om individueel hoger te reiken dan wat de overheid, of enige andere externe autoriteit van hen verwacht. Als constellatie zeker niet onfeilbaar, waar sommige ouders mogelijk onrealistische eisen zullen stellen, of te slap zullen zijn om hun kinderen te bieden wat nodig is, en zich er gemakzuchtig vanaf maken met niet meer dan wat van hen wordt verwacht, waardoor ze hun kinderen tekort doen. De inventarisatie van individuele ervaringen biedt derhalve geen zicht op de ontwikkeling van een universeel geldend setje wetten en regels, en de methode om die doorgevoerd te krijgen. Wat het wel genereert, is het besef dat we nederig moeten aanvaarden dat we niet allemaal uit hetzelfde hout gesneden zijn, en dat dat geen armoede is, maar rijkdom. U kunt mij niet 'bevrijden' door mij te knechten, te beschimpen, te censureren en te isoleren, zoals ik u niet kan 'bevrijden' door u mijn standpunten met geweld door de strot te duwen. 

 

Dus wanneer gaan we het weer over opvoeden hebben? Moet daarvoor eerst de 'Burning Man' tot de grond toe zijn afgebrand? Of herpakken wij onszelf voor het te laat is?

De consequenties van de seksuele revolutie

De seksuele revolutie sloopte de moralistische beperkingen, en leidde tot de 'Summer of Love'. De hele popindustrie maakte overuren om te bezingen hoe plezierig het was om niet langer gebonden te zijn aan conventies. En de reclamewereld en de filmwereld beseften: 'Sex sells!' Televisieprogramma's voor de jeugd probeerden elkaar te overbieden, en de pers te halen met gratis reclame vanwege hun 'baanbrekende' programma's. Vele decennia later zag ik een regisseur uit die tijd die rood werd van schaamte in een live uitzending, toen hij het beeldmateriaal terugzag dat hij destijds zelf had geproduceerd. 

 

De kritiek vanuit religieuze hoek had minder te maken met de uiteenlopende individuele keuzes die zichtbaar werden, maar men meende dat het iets sacraals hoorde te zijn, en dat het tonen van wat men zoal uitspookte decadent was. Wat onder de seculieren eerder zorgde voor een uitnodiging om die hypocriete houding te confronteren waar het praktijken afdekte die bedrog in de hand werkten. 'Kom er toch gewoon voor uit!' Er werd een term voor bedacht: 'Uit de kast komen'. Miljoenen aan subsidie werden er in gestoken, en er werd nagedacht over manieren om de schroom die mensen voelden te slechten. Academici hadden er voor jaren werk aan, en ze vinden nog altijd nieuwe groepen die ze kunnen 'bevrijden'.

 

Tegelijkertijd ontstond er een reactionaire beweging, waar mensen meenden dat ze al doende werden gereduceerd tot een 'lustobject'. Een 'stuk vlees'. Die reactionaire beweging eist nu zijn tol, met een ruk naar 'nieuwe preutsheid' die aanzienlijk verder gaat dan wat in mijn jonge jaren onder de streng gereformeerden gangbaar was. Ineens is iedereen 'kwetsbaar' voor de meest uiteenlopende woorden en zinsconstructies, of beeldmateriaal waar men niet mee geconfronteerd wenst te worden. Uiteraard per individu dramatisch verschillend, waar er beslist nog mensen zijn die elke suggestie van 'homoseksualiteit' aanstootgevend vinden, maar die kunnen dan beter hun mond houden. Nu is het zaak om te onderstrepen dat je ernstig lijdt als iemand toespelingen maakt in de heteroseksuele sfeer. En 'kinky' mag wel, maar dan moet het 'rollenpatroon-doorbrekend' zijn, of vér buiten alle grenzen richting horror gaan, anders plak je een schietschijf op je voorhoofd. 

 

De winst van die seksuele revolutie vond ik zelf vooral dat het er voor zorgde dat dingen 'bespreekbaar' werden. Je kon bepaalde zaken benoemen in termen die steeds meer mensen kenden, of anders op konden zoeken. En je kon daardoor ook 'Nee' zeggen tegen dingen die je niet bevielen, voordat er onherstelbare schade werd toegebracht. Ik hoop dat u het met mij eens bent dat als iemand 'Nee' zegt, dat dan ook 'Nee' betekent, en gerespecteerd dient te worden. Tenzij dat 'Nee'-zeggen onderdeel is van een spel, maar dat maakt het wel erg gecompliceerd. En voor die mens die leefde met een romantische voorstelling van de 'verovering' van, of door een partner werd het leven er niet eenvoudiger op. Maar waar het helpt in de strijd tegen misbruik en geweld, vrees ik toch dat wat het zwaarst is, het zwaarst moet wegen. Niet dat ik een helder idee heb over de juiste matrix voor intieme contacten. Ik begrijp dat er mensen zijn die zekere afspraken maken met 'safe-words'. Het spel gaat door, totdat iemand 'Chocola!' zegt. Ik kan mij er niet echt iets bij voorstellen, maar alles beter dan verkrachtingen en trauma's. 

 

Het beste is natuurlijk dat je elkaar voldoende kent om te weten waar de grenzen liggen, en die dan ook respecteert. Maar in een wereld met 'wisselende contacten' en 'second loves' werkt dat niet. Bij elke handeling toestemming moeten vragen, zoals de 'experts' inmiddels voorstellen, en wat juristen ook hebben overgenomen, waar ze het ontbreken van een luid en duidelijk 'Nee' niet langer beschouwen als een conditie om tot het verwerpen van een veroordeling wegens misbruik en mishandeling te komen, is een koude douche voor de erotiek en liefde, en maakt het weer een 'stuk vlees' van de partner. Meer in het bijzonder als een partner via de rechter een financiële compensatie eist voor geleden schade, want dan laat je je betalen, en dat stigma raak je nooit meer kwijt. 

 

Hoe moet je daar als ouder nou mee omgaan in de opvoeding? Wat vertel je je kinderen? Of laat je het over aan het Jeugdjournaal, en kijk maar wat er van komt? Is het je taak als ouder om het kind al vroeg een 'identiteit' aan te smeren op grond van je eigen waarnemingen, en de adviezen van 'experts', waardoor je al in de kleutertijd kunt beginnen met de hormonen? Want die kant gaat het nu op. Volgens mij gaan de ouders van nu die daar erg mee bezig zijn, nog een zware pijp roken in de meeste gevallen. Als de inschatting die ze maakten, gesteund door een 'expert', het kind op latere leeftijd niet bevalt, zullen ze vermoedelijk proberen de 'expert' verantwoordelijk te houden, maar ik vrees toch dat die kinderen daar niet mee akkoord zullen gaan. Kinderen hebben van nature toch het idee dat ouders hen horen te beschermen, ook tegen 'experts'.

Naar jou luister ik niet

'Naar jou luister ik niet', en 'Jij mag niet met anderen praten', ligt in elkaars verlengde. Formele censuur is in ons deel van de wereld nog een heikel punt. Het komt met rasse schreden dichterbij, dat wel. Ik blijf er van mijn kant alert op, en zal mij er bij neerleggen als het wordt doorgevoerd, en het mijn publicaties hier raakt. Niet omdat ik zwicht onder druk, maar omdat ik er van overtuigd ben dat de kortste weg naar inzicht niet leidt via martelaren die zich opofferen, maar door de confrontatie met de consequenties van de eigen lethargie. 'Wie niet horen wil, moet maar voelen'. 

 

Dat is iets dat mij onderscheid van mensen met een religieuze achtergrond, die zichzelf inbeelden dat ze onmachtige, weerloze schepsels zijn die op zoek moeten naar iemand om te gehoorzamen voor het beste resultaat. De spirituele kant van het geloof vind ik boeiend, en de complexe mythologie, met haar omfloerste manier om het volk te inspireren tot goede daden en gedachten vind ik fascinerend, maar als puntje bij paaltje komt is het onze eigen individuele 'inborst' die de doorslag moet geven, en niet wat 'Pietje Puk' van de kansel roept. Dat is nadrukkelijk niet bedoeld als een schoffering van mensen die geloven, maar ook zij moeten de rekening opmaken, of leven met de gevolgen. 

 

De weg naar een 'Sterke Leider' wordt geplaveid door grootschalig, systematisch falen van alles en iedereen in de samenleving. Een proces dat begint met zelfcensuur, veelal verpakt als desinteresse. Een 'laat nou maar….', houding. Een 'Ze zullen het wel beter weten dan jij….', boodschap. Het is geen bewuste zelfcensuur, zoals bij iemand die er voor kiest te zwijgen om geen 'last' te krijgen. Het is eerder een vorm van overgave, doorgaans tegen een achtergrond van: 'We hebben het toch goed?'. Jezelf in slaap sussen. En als de vlam in de pan slaat, wonen onbetaalbaar is geworden, evenals het voedsel, en de energie om ons warm te houden, terwijl de maatschappelijke chaos door een wirwar aan regels en toezeggingen met elke nieuwe dag verder toeneemt, zodat je niet meer afzijdig kúnt blijven, dan volgt de roep om de 'Sterke Leider'. 

 

Waar ik in mijn vorige bijdrage enigszins cynisch vroeg of u dan wellicht toch de voorkeur geeft aan een hond boven kinderen, verwijst dat ook naar een algemene attitude die ons als opvoeders kenmerkt. En de reden waarom ik niet de kant kies van ouders op deze website, maar van de volwassene die begrijpt waarom de opvoeding die zij kregen nuttig en nodig was. Of de volwassene die, omkijkend, meent dat er nog wel iets te verbeteren viel. En dat als vertrekpunt kies. Ondanks het ongemakkelijke gevoel dat je jezelf daarmee tot het centrum van het universum maakt, alsof alles om jou draait. Het punt is, dat opvoeden in mijn optiek nog wel iets anders is dan 'africhten'. En ouders die zichzelf centraal plaatsen, en straf zien als een instrument om hun kinderen af te richten, daar heb ik geen affiniteit mee. Zoals ik ook het hele justitiële bouwwerk zoals het nu functioneert niet kan zien als een verheffende factor die ons als mensheid emancipeert. En nog maar even voor alle duidelijkheid: Hier op deze website gebruik ik 'emanciperen' in zijn oorspronkelijke betekenis, en niet in de moderne versie van 'voortrekken' en 'discrimineren'. 

 

Dat Barbie en Ken inmiddels politiek correct gemodelleerd zijn om elk kind in de gelegenheid te stellen zich ermee te identificeren, is voor mij geen vooruitgang. Het is de opmaat naar verdere verloedering en meer: 'Met jou praat ik niet meer!' Elk kind in zijn of haar eigen konijnenhol, en niet in staat om zich te verdiepen in de ander. Jij jouw wereld, en ik de mijne. En binnenkort met 'VR'-lenzen voor je ogen die een virtuele waas over de realiteit leggen, aangestuurd door politiek correcte computerprogramma's waar geen begin van educatieve intentie vanuit gaat. In mijn perceptie gaat die 'zombie-staat' zich op spectaculaire wijze wreken, als hij al geïmplementeerd kan worden, want wie moet het geld verdienen voor die hoog-technologische droomwereld? Maar trekt u zich van mij niks aan. Geniet ervan, zolang het nog kan.

Dan liever een hond?

Een categorie met belangen die ik amper aan het woord laat komen als het gaat over de vraag of bepaalde straffen passend zijn, dat zijn de ouders. Weliswaar peilde ik ooit hun 'stamtafeloordeel' middels enquêtes, maar ik voer hen niet op als de autoriteit die het laatste woord heeft in die zaak. Dat is voor velen van u ongetwijfeld vreemd, om niet te zeggen onwenselijk, of zelfs frustrerend waar u van mij juist uitgesproken steun verwacht voor uw oordeel. Is de ouder niet uniek degene die daarin het laatste woord heeft?

 

Zeker. Net als de rechter het laatste woord heeft bij het vellen van een vonnis. Maar hen voor onfeilbaar houden, en een unieke capaciteit toedichten om vonnis te wijzen op een manier die garandeert dat de verdachte nooit zal recidiveren, is tenenkrommend bezijden de realiteit. Ze houden zich keurig aan bepaalde protocollen, zoals vastgelegd in de wet, en met een klein beetje geluk beschikken ze ook nog over enig inlevingsvermogen, en kunnen ze voorzien wat een vonnis met de verdachte zal doen, maar zelfs die 'professionals' slaan de plank wat dat betreft regelmatig opzichtig mis. En recidiverende criminelen zien ze zelf ook niet als hun verantwoordelijkheid, daarvoor zijn andere overheidsinstellingen. 

 

De ouder, inmiddels aan handen en voeten gebonden door diezelfde overheid, heeft geen vrije keuze. In sommige gevallen is dat maar goed ook. In andere gevallen is het tragisch, omdat de verdachte, het kind, daardoor niet de straf kan krijgen die erger kan voorkomen. Tegelijk moeten we daarbij aantekenen dat de ouders in deze maatschappij, net zomin als de rechters, een vrije keus hebben om te bepalen welk gedrag strafbaar is, en welk gedrag niet. De overwerkte rechtbanken en de overbelaste ouders hebben daardoor veel gemeen. Het is de overheid die daarin stuurt. En het resultaat is een kakofonie van eisen, wensen en vage teksten, die bovendien bijna dagelijks weer veranderen, met de waan van de dag. Het is geen gelukkig huwelijk, zal ik maar zeggen.

 

Het tast de autoriteit van zowel de rechters, als de ouders aan. Ga een dagje naar Amsterdam of Rotterdam, en het heeft meer weg van een 'Fight Club', dan van een gereguleerde samenleving waarin je je veilig voelt. Voor de één is dat een 'warm bad', en voor de ander is het een ijskoude douche. Maar wie moet ik nou het woord geven dan? Degene die vervolging eist van iemand die een 'seksistische' of 'racistische' opmerking plaatst in zo'n heksenketel waar alle regels overboord lijken te zijn gezet? Of degene die niet eens beseft wat er 'seksistisch' of 'racistisch' zou zijn aan die opmerking, maar die zich groen en geel ergert aan het geweld en fietsers die alle verkeersborden en verkeerslichten consequent negeren? 

 

Zelf pas ik mij aan als een kameleon, wat echter nog niet betekent dat ik vrede heb met zekere keuzes en prioriteiten. Ik woon zelf liever niet in een land waar de meest getoonde reclame op de televisie er één is voor een privacy-schendend alarm in je huis, compleet met camera in je woonkamer, omdat je zonder niet meer veilig bent. En waar een onbeholpen kreet op een onbewaakt moment je achter de tralies kan doen belanden, omdat iemand het uitlegt als bedreiging. Maar mijn mening doet er niet toe in dit land. Grote kans dat als ik die kenbaar maak, mensen weglopen, om pas weer terug te keren als ik uitgesproken ben, want zo gaan ze zelfs in de volksvertegenwoordiging blijkbaar met elkaar om. 'Naar jou luister ik niet!' Zo ben ik zelf niet opgevoed. Je kunt het oneens zijn met iemand, maar als je de dialoog ontwijkt, zet je de zaak op scherp. 

 

Daarmee neem ik het niet op voor de politicus die dat recent overkwam, maar voor mij is het een principe dat je altijd wel moet trachten te begrijpen wat iemand over wil brengen, waarbij je moet proberen te achterhalen of de feiten en argumenten die hij of zij noemt valide zijn, ook al zijn ze niet in te passen in je eigen wereldbeeld. Binnen het gezin, zo is mijn voorstel, bepalen de ouders uiteindelijk wat het beleid is, welke wetten en regels er gelden, en welke straffen passend zijn. Maar dat is iets van vroeger. Nu bepaalt het 'Jeugdjournaal' dat. Om het maar even gechargeerd te zeggen. 

 

Mijn vraag aan de volwassenen is dan: 'Bevalt die aanpak?' Vind u als volwassene dat we het daardoor nu goed doen, en bent u blij dat die ouders uit de vergelijking zijn gehaald? Is het voor u als ouder een enorme opluchting dat die loden last van het opvoeden niet meer op uw schouders drukt? Dat u slechts met de kinderen naar het 'Jeugdjournaal' hoeft te kijken om te weten wat er vandaag van u wordt verwacht? Welke onderwerpen nu even de aandacht hebben, en hoe ermee om te gaan. Morgen weer wat anders. En op school en de 'opvang' zijn ze op de hoogte. Als u binnen dat regime bent opgegroeid, bevalt het u dan nu u volwassen bent? Heeft het u adequaat voorbereid op uw leven als volwassene? Bent u klaar voor het ouderschap? Vis in het water? Of voelt u zich onwennig, onthand, in de steek gelaten? Is het alsof die kinderen die u op de wereld zet, en waarvoor u de lasten draagt, niets meer met u te maken hebben? Dat u bent gereduceerd tot een 'fabriek' van kinderen die als 'Barbies' en 'Kens' op de bank zitten, en heeft u eigenlijk liever een hond?

Graag een pak slaag

Een categorie mensen die het nog zwaarder heeft dan degenen die menen baat te hebben gehad bij slaag als straf, of enige andere in onbruik geraakte straf, dat zijn de mensen die menen dat ze er baat bij gehad zouden hebben, als het op hun pad was gekomen. Door 'vriend' en 'vijand' weggezet als onversneden masochisten met een zekere 'lust'. En doorverwezen naar die 'belevingswereld', zolang die nog niet buiten de orde is geplaatst, of anders naar de psychiater. Dus houden ze zich gedeisd. Is dat verstandig?

 

In het gearchiveerde gedeelte van deze website heb ik al een poging gewaagd om zo'n 'mindset' in kaart te brengen, waarin niemand ooit zal slagen, omdat elk afzonderlijk geval anders is. Waar ik er mijn licht over liet schijnen, had ik het opgehangen aan concrete verhalen van mensen die mij benaderden via de mail, en verhalen elders in de media. Dat alles zonder mij op te werpen als psychiater, waarvoor ik de kwalificaties mis. Mijn betoog kwam er op neer dat 'lust' als inspiratiebron een bestaand fenomeen is, maar dan doorgaans niet leidt tot het omarmen van het idee dat men als kind slaag voor straf had moeten krijgen. Sterker nog, als regel vinden mensen die er zo inzitten dat ronduit weerzinwekkend, en velen zijn uitgesproken tegenstanders van slaag als straf. Activisten zelfs. En dat begrijp ik. 

 

In bepaalde gevallen lijkt 'lust' een 'excuustruus'. Een argument dat er met de haren bij wordt gesleept, waar 'masochisme' vooralsnog 'salonfähig' is, maar een behoefte aan daadwerkelijke straf (welke straf dan ook), in het geheel niet. Waar zo'n behoefte concreet één bepaald type straf aanwijst, of een categorie 'Ouderwetse' straffen die niet langer in de aanbieding zijn, en waar men ook geen ervaring mee heeft, is het lastig hard te maken dat men er baat bij gehad zou hebben. Hoe bepaal je dat dan? 

 

Maar dat geldt natuurlijk net zo goed voor mensen die menen dat bepaalde straffen die ze wél kregen niet deugden, en dat andere straffen, of géén straf, wél het gewenste resultaat hadden gehad. We kunnen ons leven niet over doen. Het blijft in het beste geval een inschatting. Waarbij ik altijd weer opmerk dat vele jaren later alsnog 'testen' of die gevoelens en gedachten juist waren, door je onder te dompelen in 'rollenspel', zelfbedrog is. Zo werkt het niet. En dat geldt net zo goed voor degenen die rondlopen met het idee dat een pak slaag wel iets voor hen was geweest, als voor degenen die juist menen dat een alternatieve aanpak wél had gewerkt, waar het pak slaag dat ze kregen voor hen een vorm van mishandeling was. Je kunt aan zo'n 'rollenspel' een 'goed gevoel' overhouden, dat je gebruikt om je reeds gevormde oordeel te versterken, maar je bent nu niet dezelfde die je destijds was, noch is de situatie van destijds natuurgetrouw na te bootsen. Dat is geen oordeel over de vraag of iemand zich over moet geven aan 'rollenspel', maar wel een waarschuwing voor het projecteren van die ervaring op wie je ooit was. 

 

Accepteren dat je het nooit zult weten of een bepaalde straf goed, of beter zou zijn geweest is domweg onvermijdelijk. 'Leef ermee!' Erover praten kan echter wel zinvol zijn, als dat veilig kan. Met een partner, of iemand die je vertrouwt en respecteert. Niet noodzakelijk iemand met ervaring. En kies voor een therapeut als het je leven beheerst. Besef dat het beeld dat je je ervan hebt gevormd in de praktijk dramatisch anders geweest zou kunnen zijn, en dat het hoe dan ook geen plezierige ervaring geweest zou zijn. Dus waar komen die gevoelens, sentimenten, emoties en gedachten dan vandaan die jou het gevoel geven dat het goed voor jou geweest zou zijn? Welk gedeelte was dan beter dan de actualiteit? Op welke manier? 

 

Dergelijk zelfonderzoek is voor velen angstaanjagend, en het behoeft geen betoog dat het problemen op kan leveren als je de verkeerde persoon als 'sparringpartner' gebruikt. Dat kan autonoom een goed argument zijn om uit te zien naar iemand die geheimhoudingsplicht heeft. Maar zo'n formele 'setting' maakt direct een patiënt van iemand, en dat is onplezierig, en ook niet passend in het gros van de gevallen. 

 

Speurend naar patronen bij mensen die in die categorie van 'Graag een Pak Slaag' vallen, heb ik nooit iets gevonden van een gemeenschappelijke noemer. Het zijn vrouwen en mannen, van alle leeftijden, met allerlei opleidingen, en achtergronden. Sommigen vertellen dat ze altijd al 'geweten' hebben dat het wel bij hen zou hebben gepast. Anderen bereikten die conclusie pas later. Een enkele keer is er een concreet moment waarop het passend was geweest, maar niet gebeurde. Sommigen dachten altijd dat de dag nog wel zou komen, en ineens waren ze er te oud voor. Anderen hadden ouders die gruwden bij het idee. Ook al lopen ze rond met die 'Graag een Pak Slaag' notie, wil dat nog niet zeggen dat ze een tegenstander zijn van het bestaande verbod op de 'Opvoedkundige Tik'. Maar anderen zijn ware 'spijtoptanten' die denken dat hen iets is onthouden wat eigenlijk een goede ervaring zou zijn voor ieder kind. 

 

Overigens bleek destijds uit de enquêtes die hier ooit stonden niet dat de 'Graag een Pak Slaag'-groep onder de bezoekers erg groot was. En ik heb ook geen concrete aanleiding om aan te nemen dat die groep nu groter is dan destijds. Maar als bepaalde manieren van doen in onbruik raken, en een slechte naam krijgen, prikkelt dat onveranderlijk de nieuwsgierigheid van mensen die zich dan afvragen hoe dat geweest zou zijn, en dan kan het antwoord op die vraag ook 'ongemakkelijk' zijn. Dat soort tegendraadse en als regel verborgen stromingen kan een eigen leven gaan leiden, om zich vervolgens op enig moment te manifesteren als een bevrijding wanneer het deksel van de hogedrukpan gaat, met als effect dat degenen die zich er een té romantisch beeld van hebben gevormd, 'los' gaan als ouders die hun eigen kinderen trakteren op wat hen is onthouden. En dat is niet goed. 

 

Besef dat jouw eerlijke gevoelens, sentimenten, emoties en gedachten uniek zijn voor jou. Ze kunnen keurig in je 'comfort-zone' passen, en je inschatting kan 'Bulls-Eye' zijn. Ook waar je tot de 'Graag een Pak Slaag'-groep behoort. Maar dat zegt niets over anderen. Dus praat erover. Denk erover na. Lees erover. Maar voorkom wildgroei!

Aansluiting met wie of wat?

We willen allemaal het beste voor onszelf, en voor onze kinderen, als we die hebben. Daar ga ik vanuit. We menen dat we daarmee een positieve bijdrage leveren aan de maatschappij als geheel. De meeste mensen hebben geen uitgewerkte ideeën over hoe die maatschappij er uit moet zien om ervoor te zorgen dat we er ons in thuis voelen, maar we hebben een lijstje met aspecten die we níet willen. Dat is een 'logisch' lijstje, want wij zijn redelijke mensen, met redelijke verlangens. 

 

Toen ik vanochtend las dat één van de belangrijkste Amerikaanse politici, voorvrouw van de 'Democraten', en hoogbejaard, maar kennelijk van plan om in het harnas te sterven voor de 'goede zaak', verkondigde dat het kapitalistische systeem gefaald had, terwijl ze een persoonlijk vermogen van meer dan honderd miljoen bijeen heeft gesprokkeld als politica, zonk mij de moed in de schoenen. Gisteren zeurde ik nog over een gebrek aan 'feedback', waardoor ik in het luchtledige oreer, maar vandaag ben ik dankbaar dat na mijn klacht het bezoekersaantal instortte. Waar moet ik het over hebben met mensen die zo ver buiten de werkelijkheid staan? 

 

Volgens mij is een wereld waarin de leugen soeverein regeert, gesteund door een trouwe aanhang die bij verkiezingen steeds weer zorgt voor een meerderheid, niet levensvatbaar op termijn. Aan de beademing lukt het wellicht nog om lange tijd de schijn op te houden, maar het is een lijk. Niet die politica, maar het hele systeem. Een illusie. Een fictie. Geromantiseerde horror. En het is niet de fout van iemand. Het is niet de fout van 'links', of 'rechts', of het zwalkende 'centrum'. Het is niet de schuld van de kerken. Niet de schuld van partijen. En niet de schuld van 'wetenschappers'. Het is niet uw schuld. Niet mijn schuld. We kunnen niet iemand straffen en hopen dat het leed dan geleden is. Anderzijds zijn we ook geen slachtoffers, maar willoze, over onzinnige dingen kwebbelende tijdreizigers zonder visie, levend in het 'moment'. Van opwelling naar opwelling. Koortsachtig op zoek naar de 'trends' die we moeten volgen om de 'aansluiting' niet te verliezen. 

 

Aansluiting met wie of wat? 

 

Het is een manifestatie van onze existentiële angsten, al dan niet bewust aangewakkerd door lieden die mooie mogelijkheden zien om er misbruik van te maken. Lang niet alle angsten zijn onredelijk. Als je even niet oplet wordt je 'digitaal' gestript. Te schande gemaakt. In je rug gestoken. Bedrogen. Misbruikt. Mishandeld. Uitgescholden. Verdacht gemaakt. Bespuugd. Beschimpt. Gehaat. En het is allemaal legaal. Wat niet legaal is, is je ertegen verzetten. Je eigen keuzes maken. Een rechte rug tonen. Je eigen mast overboord varen. Verantwoordelijkheid nemen. Voor jezelf, en je geliefden. 

 

De zwakte van deze website, zo realiseer ik mij steeds meer, is dat ik mij richt tegen mensen die zichzelf willen leren kennen, en zichzelf willen zijn binnen redelijke kaders die aan iedereen gelijke grenzen opleggen. Die realiteit bestaat niet meer. Ik heb er geen moeite mee om met iemand te converseren die opgaat in 'rollenspel', mits ik niet wordt misbruikt als een 'commodity'. Ik begrijp het dat mensen zich verschuilen achter een 'alias' als het over gevoelige onderwerpen gaat, zolang die 'alias' maar niet wordt gebruikt als een 'lokfiets' om iemand in het pak te naaien. We zijn geen van allen zeker van onze zaak. We hebben gevoelens, sentimenten, emoties en gedachten, dromen en ervaringen die in hun samenhang uniek zijn, en lang niet altijd 'logisch' met elkaar te verbinden zijn. Daardoor zijn we allen kwetsbaar, en dat is iets wat we zouden moeten koesteren, en niet moeten afdekken en overschreeuwen om de 'aansluiting' niet te verliezen. In die kwetsbaarheid schuilt onze kracht, en niet in onze 'zekerheden'. Al helemaal niet als dat de 'zekerheden' van anderen zijn die ons door de strot worden gewrongen, maar die we man- of vrouwhaftig verkopen als iets van onszelf. Niet de kampbeul is een 'mooi mens', maar zijn slachtoffer. 

 

Het stoort mij mateloos als mensen zich tot mij richten en uitspreken dat mijn opvattingen over straf zijn te herleiden tot 'Nazi-sympathieën' of iets in die geest. Dat is niet slechts een extreem gemakzuchtige poging om 'gelijk' te krijgen, maar vergt bovendien dat men zichzelf censureert en verloochent. Temeer daar ik hier nog nooit generaliserend bepaalde specifieke straffen heb verdedigd als universeel toepasbaar. Juist niet! Maar ik censureer en verloochen mijzelf niet, en weiger mijn kop in het zand te steken voor de realiteit. Aan mij is geromantiseerde horror niet besteed. Maar ik accepteer dat uw definitie van horror anders is dan de mijne. De vraag is dan: Hoe gaan we daar mee om? Kunnen we er wellicht ook als volwassen en verantwoordelijke mensen over praten? Of rust u niet voor bij mij het licht uitgaat?

Ken Uzelf

Het valt mij op dit moment zwaar om verder te gaan met deze website, als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen. Ik zie dat ook als ik een tijdje niet schrijf, het bezoekersaantal redelijk op peil blijft, wat er wellicht op duidt dat ik minder 'vaste lezers' en 'lezeressen' heb dan toevallige passanten, die hier door de zoekmachines naartoe worden gedirigeerd. Al maak ik mij tegelijk niet overdreven veel illusies over de bereidheid van zoekmachines en sociale platforms om wat ik hier onder de aandacht breng te promoten. De realiteit is echter dat ik te weinig van u weet om aan te kunnen sluiten bij uw belevingswereld, en zo te komen tot een vruchtbare dialoog. 

 

Je kunt niet schrijven over een onderwerp als opvoeding, en hopen het iedereen naar de zin te maken. De controverses zitten ingebouwd. Over de taxatie van methoden die inmiddels in Nederland niet gangbaar meer zijn, of zelfs bij wet verboden, eigen ervaringen, of over de alternatieve methoden, voorzover daar enige lijn in te ontdekken valt. En waar ik recent de actuele politiek ook in mijn beschouwingen heb betrokken, betreed ik helemaal een mijnenveld. Het stoort mij persoonlijk niet als iemand bij de ene bijdrage instemmend zit te knikken, om bij een volgende op zijn of haar voorhoofd te wijzen. Het is niet mijn doel zieltjes te winnen voor een stroming, een religie, of politieke partij. Integendeel!

 

Onlangs kwam ik weer ergens op een website over opvoedkundige vragen tegen dat 'temperamentvolle' kinderen wellicht toch baat zouden hebben bij slaag. Ik kan daar zo somber van worden. Het is beslist moedig van de schrijfster van dat artikel om het bespreekbaar te willen maken, in een tijd waarin zelfs een 'tik' al bij wet verboden is. Maar langs die generaliserende weg wordt het nooit iets. Kijkend naar het verleden, naar de tijd waarin slaag nog een veel voorkomend fenomeen was, en luisterend naar de mensen die stellen dat ze er baat bij hadden, of denken dat ze er baat bij gehad zouden hebben, zie ik daar zowel 'temperamentvolle' types tussenzitten, als rustige, bedachtzame mensen die nooit op golven van sentiment en emotie uit de bocht vlogen, maar wel fouten maakten, zich daar schuldig over voelden, en verlost wilden worden van die pijn. Terwijl ook onder de meest fanatieke tegenstanders niet één bepaald type eruit springt. De hele materie is zo oneindig veel complexer dan dat. En op het kruispunt waar 'temperamentvolle' ouders 'temperamentvolle' kinderen slaan, zie ik zelf de meeste ongelukken gebeuren. In de uitvoering, en in de effecten op termijn. Vandaar dat ik mij er op deze website ook over verbaasd heb dat de minister die het verbod op de 'Opvoedkundige Tik' door de volksvertegenwoordiging joeg, waar het met unanieme stemmen werd aangenomen, repte over 'gedogen' van de impulsieve uithaal. 

 

Waar ik mij zorgen over maak, is dat we meer en meer de slachtoffers van een bepaalde misdraging laten bepalen welke straf correct is. Dat leidt tot een 'Volksgericht'. Tot 'Heksenverbranding'. Tot 'Lynchpartijen'. Het is een logische ontwikkeling, helaas, waar de overheid, en met haar collaborerende instanties, nu niet meer kunnen volhouden dat ze de situatie onder controle hebben. Ze hebben, zoals iedereen, de beste bedoelingen, maar we passen niet in hun modellen. Wat betekent dat mensen die zich slachtoffer weten, of wanen, of met slachtoffers meeleven, eisen gaan stellen. En dat is een proces dat onherroepelijk uitmondt in de 'Two Minutes of Hate' van de gemobiliseerde massa, zoals beschreven in Orwell's onvolprezen roman '1984'. Een roman, en geen ooggetuigenverslag. Met zijn 'Ministry of Truth', waar een virtuele waarheid wordt geschapen en opgelegd die niets van doen heeft met de realiteit. Geschreven als een waarschuwing, en niet als een script dat navolging verdiende. Maar inmiddels streeft men op het hoogste niveau van de sociale media naar de creatie van de 'Verse', een virtuele wereld die over de échte wereld heen wordt gelegd, en die in theorie iedereen gelukkig zou moeten maken. Ik denk niet dat het gaat werken, tenzij we tegelijkertijd de hele bevolking met medicatie murw en volgzaam maken. Maar ik laat mij graag verrassen, want ik kan het niet stoppen. Niemand lijkt het nog te kunnen stoppen. De protocollen worden geschreven. De technologie wordt ontwikkeld. 

 

In mijn optiek gaat er veel verloren, als we allemaal in onze eigen 'bubbel' vertoeven, en ons daar 'veilig' voelen, omdat we geen kennis hoeven te nemen van ons onwelgevallige meningen en gedachten, en gevoelens, sentimenten en emoties die we niet thuis kunnen brengen. De kracht van de samenleving die we al doende achter ons laten, was gelegen in de erkenning dat we als individu kwetsbaar waren. Kwetsbaar, feilbaar, en steun zoekend bij elkaar, met levenservaring als een belangrijk aspect van wat we nodig hadden om ons staande te houden. Een 'aanwijzing' voor het antwoord op de vraag welke mensen zelf menen baat te hebben gehad bij slaag (en andere 'Ouderwetse' straffen), of achteraf menen dat het wel iets voor hen geweest zou zijn, is dat het doorgaans mensen betreft die de pijn van anderen voelen. Het is niet hetzelfde als empathie zoals dat woord nu wordt gebruikt, als een staat van gecultiveerd 'plastic' medelijden met de 'underdog'. Ik kan het niet uitleggen, en het is ook niet zichtbaar als 'typisch' gedrag. Het is een product van de opvoeding, en individuele aanleg, maar niet te herleiden tot een protocol, of matrix, omdat een andere aanleg een andere opvoedkundige benadering vergt om uiteindelijk het optimale resultaat te bereiken. De basis is echter: 'Ken Uzelve' (gnĊthi seauton). En dat is niet iets wat je op een universiteit of hogeschool kan worden aangereikt als kennis, of wat je met een diploma aan kunt tonen als een afgeronde fase in je leven. 

Heb medelijden

Als ik een keer ademhaal, zetten mijn longen zuurstof om in voor mensen schadelijke uitstoot. Ik veroorzaak dus schade voor anderen. Maar, zegt u dan, dat is noodzakelijke schade, want als ik niet ademhaal, dan ga ik dood. Dat is dan erg vriendelijk van u, want her en der zullen er ook mensen zijn die daar geen probleem mee hebben. Een Amerikaanse hoogleraar kwam recent in het nieuws door suïcide voor blanken aan te bevelen, omdat ze noodzakelijke verbeteringen in de maatschappij in de weg stonden, en met zo'n offer zou ik aantonen dat het mij ernst is als ik zeg dat ik geen racist ben. Anderen hebben het meer in het algemeen over een 'voltooid leven'. Je bent niet nuttig meer, en eigenlijk iedereen tot last, met je uitstoot, dus doe je ding, en verlos de mensheid van die last. 

 

Hier op deze website spoor ik iedereen aan om na te denken over eventuele schade die ze aanrichten aan anderen, als ze hun eigenbelang de sporen geven. Maar hoe bepaal je 'schade'? U zult beseffen dat ik die lieden die menen dat ik overtollig ben geen warm hart toedraag. Als ik ze daar op aanspreek, zullen ze zich in allerlei bochten wringen om mij duidelijk te maken dat ze echt de allerbeste bedoelingen hebben, en zeker niet met plannen rondlopen om mij te dwingen tot zelfmoord. Het moet mijn eigen keuze zijn. Ze willen het mij alleen maar gemakkelijk maken. Wellicht voegen ze er op enig moment in de toekomst nog een aantrekkelijke beloning aan toe, door mij niet te straffen met boetes en kosten als ik besluit te doen wat het beste is voor 'iedereen', en het suïcide-traject is gratis, betaalt vanuit de collectieve verzekering voor de 'zorg'. En wat te denken van een extra prikkel door te beloven dat als ik de maatschappij verlos van mijn aanwezigheid de 'erfbelasting' dan wordt verlaagd voor mijn nabestaanden?

 

Maar ook als men niet zo uitgesproken is over de zegeningen van euthanasie, dan wil men toch nog wel even kwijt dat ik de wereld schade berokken door teveel te eten. En dingen te drinken die niet goed voor mij zijn, waardoor er een verhoogde kans is dat ik een beroep moet doen op de 'zorg'. We zijn de fase waarin dat een advies was al ruimschoots voorbij. Middels straffen (hogere belasting), en het om zeep helpen van de horeca zijn we goed op weg naar een betere wereld. Vlees staat op de nominatie om te worden verboden, door de productie de nek om te draaien. Dito voor de visserij. En ongezond voedsel. 

 

Vliegen, varen, autorijden, en reizen in het algemeen worden actief 'ontmoedigd', in de aanloop naar een algeheel verbod. Naast de actieve ontmoediging door voorlichting, waarbij u op het hart wordt gedrukt om thuis te blijven, maakt het grillige coronabeleid het tot een groot financieel risico als u eigenwijs bent, en toch 'Ouderwets' de vleugels uitslaat. Daar komt binnenkort nog een spectaculaire kostenstijging door aangejaagde inflatie bij, die nu al drukt op de woningmarkt, en de brandstofprijzen door het dak jaagt. Het is geen schade, want het is voor uw eigen bestwil. 

 

In mijn vorige twee bijdragen, waarin ik stilstond bij het aan banden leggen van ongewenste 'LifeStyle' keuzes, die begonnen bij het uitgummen van ouderlijke verantwoordelijkheid als een vrijheid, om uit te monden in ouderlijke verantwoordelijkheid als een optie om schadelijke uitkomsten te verhalen op machteloze ouders, wat een ander beest is, legde ik slechts het topje van de ijsberg bloot. Op het politieke niveau rolt iedereen vechtend over straat omdat de ander niet in wil schikken, terwijl dat toch volkomen 'logisch' is. 

 

Vanuit mijn ivoren toren overzie ik het slachtveld, en pleng bittere tranen, omdat we druk zijn met het weggooien van het kind met het badwater. We hebben elk besef van menselijkheid, en elke tolerantie voor falen in de ban gedaan, en varen blind op computermodellen van volledig verknipte 'wetenschappers' die niets geleerd hebben van de morele boodschap die Mary Shelley verpakte in haar boek over 'Frankenstein'. Of de boodschap die Orwell voor ons had met zijn boeken '1984' en 'Animal Farm', of de werken van Kafka, en nog zovele anderen. Ik voel mij allerminst verheven boven het gepeupel dat op het slachtveld als beesten tekeer gaat, en de ene na de andere oorlog ontketent om anderen te 'bevrijden'. Het gevoel dat overheerst, is medelijden. Heb medelijden, want ze weten niet wat ze doen.

Schilderen met een grove kwast

Mijn kennis van de wereld van het 'witte doek', de televisie, en de productie van materiaal voor volwassenen is anekdotisch. Verhalen uit de krant, in televisieprogramma's, en op het internet. Vele niet echt betrouwbaar. Als iemand die betrokken was bij de productie van 'volwassen materiaal' ooit contact met mij heeft gezocht, dan heeft diegene dat er nooit bij vermeld. Ik kan mij dus niet voor laten staan op geprivilegieerde kennis over wat acteurs, actrices, regisseurs en producenten beweegt om de schouders onder bepaalde films, series en 'producties' te zetten. Mijn idee daarover kan bezijden de realiteit zijn. 

 

Niet alle acteurs en actrices geven gehoor aan een roeping. Sommigen rollen er haast bij toeval in. Velen kunnen er niet van rondkomen. De besten zijn in staat om zich in te leven, en een 'type' neer te zetten dat weinig of niets uitstaande heeft met henzelf. Anderen acteren eigenlijk niet, maar zijn gewoon zichzelf. De beste acteurs hebben de rollen voor het uitzoeken. Ze kijken daarbij niet slechts naar de rol, maar ook naar de naam en faam van de regisseur, en het kapitaal van de producent. Het is niet onredelijk om te stellen dat veel acteurs en actrices 'te koop' zijn. Bereid om over zekere morele en ethische bezwaren heen te stappen als het geld 'goed' is. Anderen zijn kieskeuriger, en bang voor schade aan hun 'imago'. 

 

In het gros van de gevallen zal een acteur of actrice een script voorgelegd krijgen, het lezen, waar nodig erover onderhandelen om bepaalde scenes eruit te knippen, of toe te voegen, maar sommigen kunnen alleen maar 'ja' of 'nee' zeggen. Zekere tussenpersonen met geld en macht corrumperen het beeld, door apart offers te vragen van acteurs en actrices in ruil voor een rol. Als een acteur of actrice rijk geworden is van eerdere films, en de 'merchandising' van het 'merk' dat ze zijn geworden, zijn zij het soms die het initiatief naar zich toetrekken, scriptschrijvers engageren, regisseurs inhuren, of zelf knippen en plakken. Zo nu en dan komen er verhalen los van acteurs of actrices die achteraf ontevreden zijn over de manier waarop ze zijn 'neergezet'. 

 

Over hoe het in de wereld van het 'volwassen vermaak' toegaat doen ook vele verhalen de ronde. Acteurs en actrices die zelf staan te dringen om een bepaalde rol te mogen vervullen, met daarnaast acteurs en actrices die worden overgehaald. Ik heb zelfs bij benadering geen idee hoeveel geld daar in omgaat, maar het is mijn indruk dat de acteurs en actrices er als regel niet echt rijk van worden. En dat is dan naast de categorie 'amateurs' die er helemaal niets aan verdienen, maar die ernaar snakken om 'in beeld' te komen, en zelf de camera ter hand nemen, om het resultaat op het internet te zetten. De motivatie van de één, of de ander, kan hemelsbreed verschillen. Onvergelijkbaar zijn, terwijl ze voor het oog een identieke rol vervullen. 

 

Ook degenen die zelf iets produceren verliezen de grip op wat er met het materiaal gebeurt nadat het eenmaal op het internet is geplaatst. Commerciële uitbaters maken er dankbaar gebruik van, de 'data' die verzameld worden via de diverse sites zijn bruikbaar voor mensen op zoek naar geld. En wildvreemden knippen en plakken als het materiaal niet expliciet auteursrechtelijk beschermd is, en plaatsen er eigen teksten bij. Niet zelden teksten waar de oorspronkelijke producent zich vermoedelijk helemaal niet in herkent. Zelfs met enig afgrijzen kennis van neemt. Maar traceren waar dat materiaal allemaal terecht komt, en wie er wat mee doet, is voor een enkele amateur niet doenlijk. En dan zijn er ook nog de schoften en loeders die privé-materiaal 'on-line' zetten om wraak te nemen. 

 

Deze, en mijn vorige bijdrage, moet u zien in de context van de vraag hoe opvoedkundige bijdragen, of het uitblijven daarvan, in deze 'nieuwe wereld', vol prikkels en camera's, waarin 'showbiz' eerder steeds belangrijker wordt, met enorme bedragen die erin omgaan, een rol spelen die voorheen ondenkbaar was. Een filmpje is zo gemaakt. Een zak met geld biedt mogelijkheden. Als jij het niet doet, doet een ander het. 

 

Je kind afleveren als een 'jonge bejaarde' die kopschuw op elke uitdaging reageert, en geen kans meer durft te pakken, bang voor de eigen schaduw, is net zomin aan te bevelen als de poorten wagenwijd open zetten, en maar zien wat ervan komt. Daarbij is het kind dat door de overbezorgde ouders 24/7 werd afgeschermd van 'prikkels' die niet 'passend' waren, volgens de ouders, niet voorbereid op de orkaan waar ze als jong-volwassenen middenin belanden. In die zin hadden ouders het vroeger makkelijker. Het identificeren van de 'studio's' waar je beter in een grote boog omheen kon lopen als je niet geëxploiteerd wilde worden, en de handelingen waar je 'nee' tegen moest zeggen, waren op een lome achternamiddag in kaart te brengen. Als er al een camera in huis was, dan was die van de ouders. En 'internet' bestond nog niet, of beperkte zich tot een trage verbinding op de 'terminal' waar alleen de ouders toegang toe hadden. 

 

We beseffen allemaal dat de strijd tegen kinderporno belangrijk is, maar zijn tegelijk ook op onze hoede voor computersoftware dat daar automatisch op controleert, en de autoriteiten informeert als er iets wordt aangetroffen, zoals Apple voorstelde. Een plan dat nog even in de ijskast is gezet, omdat niemand wil dat onschuldige familiekiekjes bij de autoriteiten in beeld komen, gekaapt van de computer van één van de gezinsleden, en mogelijk een 'selfie' van een kind dat helemaal niet wist dat de computer, het tablet of de telefoon 24/7 wordt 'afgeluisterd'. Maar je kunt al aan zien komen dat de volgende stap 'incorrecte porno' zal zijn, zulks ter beoordeling van de autoriteiten, op aangeven van een technologiereus. Ook daar heb ik zelf een lijst met 'incorrecte porno', die zich overigens uitstrekt tot zekere series en films, en wat 'angst-porno' wordt genoemd, waar mensen angst wordt aangejaagd zonder concrete dreiging. Toch zult u mij niet horen pleiten voor censuur, op kinderporno na. Maar is dat ook je zoon of dochter in een badpak, zoals sommigen bepleiten? Of tekeningen, schilderijen en eeuwenoude standbeelden zonder seksueel expliciete voorstellingen? 

 

Mocht u rondlopen met plannen om u aan te melden als acteur of actrice in een productie die kan worden aangemerkt als 'gewelddadig', dan is dat wel iets om mee te nemen in uw overwegingen. Al helemaal als u de productie zelf ter hand neemt. We leven in een 'nieuwe wereld', en in meerderheid bent u blij toe. Na de 'gewelddadige porno' is het de beurt aan de 'vrouw-onvriendelijke porno', de 'racistische porno', en de 'homo-vijandige porno'. Dat het er, ondanks al onze inspanningen, niet direct veiliger op wordt, komt mijns inzien vooral omdat het bij ons 'tussen de oren' niet goed zit. We schilderen met een te grove kwast.

View older posts »

Zoeken