BLOG

De betere wereld

We streven allen naar een betere wereld. Ook de tevreden mens is zich er terdege bewust van dat er geen gebrek is aan ontevreden mensen. Vanuit zijn of haar eigen kijk op de wereld hebben die ontevreden mensen een punt, of ze moeten niet zeuren. Maar ze zeuren wél, dus wat is er met hen aan de hand? Wat er aan de hand is met die mensen, is dat ze anders zijn dan wij. Of dat we een té beperkte voorstelling van hun leven hebben, waardoor we geen zicht hebben op wat hen in de weg zit. 

 

Dat laatste is niet meer dan de erkenning dat als wij in hun schoenen hadden gestaan vanaf de geboorte, we óók ontevreden geweest zouden zijn. Omgevingsfactoren spelen een belangrijke rol. Sommige factoren zijn haast onmerkbaar. Anderen zijn tamelijk eenvoudig te benoemen. Met dezelfde aangeboren persoonlijkheidskenmerken, en dezelfde ouders, broertjes en zusjes, is een bepaald welvaartsniveau in het ene land exceptioneel, en bent u een bevoorrecht mens in uw jonge jaren, afgezet tegen andere kinderen, terwijl u in een ander land een marginaal bestaan leidt, en het leven een strijd is. Dat verschil doet iets met je. 

 

Gewapend met identieke persoonlijkheidskenmerken, dezelfde ouders, dezelfde broertjes en zusjes, kan het eindresultaat van de opvoeding in het ene land zijn dat uw hebt leren vechten om te overleven, en bent u behept met een groot rechtvaardigheidsgevoel tegen de tijd dat u op eigen benen staat, terwijl u in de andere situatie aan het eind van uw jeugd een slappe zak hooi bent, die tot op het bot verwend is, en verwacht dat de gebraden kippen uw mond binnen vliegen, simpelweg omdat u daar recht op heeft. Waarbij het nog maar de vraag is of u uw medemens hetzelfde gunt. 

 

Als ik mensen daarmee confronteer in gesprekken, dan begrijpen ze niet waar ik het over heb, omdat ze menen dat hun kijk op de wereld onvervreemdbaar bij hen hoort. Terwijl ze tegelijkertijd fel van leer trekken als je begint over aangeboren kwaliteiten, waarin ze verschillen van anderen, en dat sommige van die kwaliteiten in potentie kwalijk zijn voor hun ontwikkeling, als die op een bepaalde manier worden ‘uitgedaagd’ door de omgeving. Terwijl anderen, met een andere aanleg, anders zouden reageren.

 

Behavioristen, een stroming binnen de menswetenschappen die klaar was met studeren op die complexe interacties, en resultaat wilde zien, wat hen aanzien zou geven in de maatschappij, en toegang tot grote bedragen uit de belastingpot van een geïnteresseerde overheid, op zoek naar manieren om de bevolking te ‘managen’ met een overzichtelijke kist vol ‘gereedschap’, kwamen met voorstellen die de wereld beter moest maken. Een prioriteit werd het kortsluiten van de ‘ouderlijke macht’, en ‘gewelddadige’ methoden te vervangen door ‘geweldloze’ technieken. Net als de meeste mensen die erover lazen, of van hoorden, klonk het ook mij als muziek in de oren. Totdat ik las dat we het concreet hadden over sociale uitsluiting als alternatief, naast het ontwikkelen van een heel arsenaal aan chemische preparaten en verplichte therapeutische ingrepen, om een ‘harmonieuze’ samenleving te bereiken. Voor mij was dat de wereld op zijn kop. En u heeft hier de afgelopen jaren mogen genieten van mijn pogingen om u duidelijk te maken waarom ik daar mijn bedenkingen tegen had, en houd. 

 

In mijn optiek is het een anachronisme om te trachten met sociale uitsluiting een betere wereld te construeren. Het is ‘Fighting for Peace’, en ‘F.cking for Virginity’. Je reinste bedrog, en gekoppeld aan de weg van de chemische ‘stabilisatie’ en ‘therapeutische’ zombificering, het voorportaal van een eugenetische ‘oplossing’ waarin de mens is verworden tot een deel van de ‘veestapel’ voor ‘posthumane roofdieren’. Overigens bleek ook uit nader onderzoek dat sociale uitsluiting leidt tot een dramatische bekorting van de verwachte levensduur van de uitgesloten mens, en dat het gezonder was om te beginnen met roken en alcoholist te worden, als je daarmee kon voorkomen dat je het slachtoffer werd van ‘social shaming’, en de ‘cancel cultuur’ die inmiddels de hele maatschappij heeft overwoekerd. Maar waar de opgedrongen depressie via ‘shaming’ en ‘canceling’ leidt tot ongezonde keuzes, ben je helemaal de Sjaak. Die ‘geweldloze’ techniek is daarmee allesbehalve geweldloos, en eerder ‘moord op bestelling’. 

 

Zelf was ik al snel genezen van dat ‘geweldloze’ perspectief, maar ik begreep wel waarom het zo aantrekkelijk was. Je kon verschrikkelijk huishouden, maar je handen in onschuld wassen, met een claim op de ‘beste bedoelingen’. Je kon bommenwerpers sturen, en sancties opleggen waardoor hele volkeren aan de hongerpaal raakten, en jezelf een schouderklopje geven omdat je goed bezig was in de strijd tegen geweld. Je kon miljarden steken in behavioristische adviezen, terwijl mensen op straat aan het mes werden geregen, en hun kinderen aan de chemicaliën werden geholpen die hen kortstondig een euforisch gevoel geven, en volhouden dat je op de goede weg bent. 

 

Tegelijk was het te simpel om een terugkeer te bepleiten naar ‘ouderwetse’ oplossingen, alsof die universeel toepasbaar waren, of in hun uitwerking stonden voor het ‘kleinere kwaad’, terwijl je wist dat er wel degelijk mensen waren die totaal verkreukeld uit zo’n ervaring waren gekomen. Daar de ogen voor sluiten was net zo goed misdadig. Dus wat was nou het ‘Ei van Columbus’? De impulsieve reactie is dat je moet trachten iedereen ‘gelukkig’ te maken. Als je daar een mu-seconde over nadenkt, dan besef je al dat dat ‘m niet gaat worden. En waar we middels ‘positieve discriminatie’ en daaraan verwante initiatieven ook dat hebben opgetuigd, samen met sociale isolatie als manipulatieve techniek, hebben we de bijl gezet in het fundament onder de civiele samenleving, en doorontwikkeling van het menselijke potentieel. Het is de finale capitulatie voor het altaar van de transhumanistische kerk, en het is mij evident niet gegeven om u op andere gedachten te brengen. En ik erken ook dat mijn benadering een kwestie is van de lange adem, en zonder gegarandeerd betere wereld, dus past het mij om een stap terug te doen, en te zien hoe u het er vanaf brengt.

 

Mocht u ergens in de toekomst terugdenken aan iets wat ik hier schreef, dan hoop ik dat u beseft dat ik geen universele oplossing in de aanbieding had, maar zocht naar manieren om in kaart te brengen hoe mensen ertoe kwamen om vrede te sluiten met zichzelf, en in hoeverre je kon zeggen dat bepaalde ervaringen onontbeerlijk waren voor die uitkomst. Om van daaruit bepaalde alternatieven onder de loep te nemen, op het individuele niveau, om zicht te krijgen op de bandbreedte van keuzes op dat pad. Met andere woorden, waar ik schreef: ‘Ik was typisch een jongen die……..’, dan verwijst dat naar mij, in die situatie die ik beschrijf, in die omgeving, met dat voortraject. Het verwijst niet naar Pietje Puck, of Marietje van de Hoek. Geen behaviorist zal er de handen aan willen branden, omdat het als ‘verdienmodel’ geen begin van potentie heeft, en de overheid zal het als bedreigend zien, omdat het ondenkbaar is dat ze ooit op zo’n gedetailleerd niveau zicht krijgen op wat de mens beweegt. En het is slecht voor de wapenindustrie en honger naar macht in de wereld die immers stoelt op ‘veestapels’ die bereid zijn van leer te trekken tegen ‘veestapels’ elders, en dissidenten in eigen kring, ter meerdere eer en glorie van hun managers? 

 

Als tiener begreep ik al niet waarom mensen niet meer respect op konden brengen voor hun medemens, en waarom ze vasthielden aan dat tribale verlangen naar groepjes en kliekjes, die elkaar op niks af naar de strot vlogen, en er genoegen in schiepen om leden van de andere groep te zien lijden. ‘Social Shaming’, ‘Canceling’, en euforische zelfdestructie op basis van ‘LifeStyle’-associatie, of dat nou gestoeld is op ‘merkengekte’, liefde voor een ‘club’, associatie met een ras, seksuele voorkeur, sekse, uiterlijk of leeftijdsgroep, stond mij als tiener al tegen. Ik vond de verschillen tussen mensen waardevol, en de overeenkomsten alleen als ze origineel waren, en niet het product van uitgegumde kwaliteiten teneinde in een groep te passen. Voor mij lonkte een betere wereld als we ons los konden maken van de tribale impulsen, de grootschalige manipulatie, in een tolerante, solidaire samenleving, zonder kunstmatige taboes, en commerciële exploitatie van ‘bevrijdingsacties’ die een voorheen onderdrukte groep niet slechts ‘uit de kast’ liet komen, maar hen eruit sleepte, hun privacy schond, en hen als een trofee door de straten en de grachten voerde. 

 

Uit dit alles kan niet de conclusie worden getrokken dat sociale isolatie in alle gevallen de slechtere optie is als we het afzetten tegen ‘ouderwetse’ alternatieven. Daarnaast kan een ‘ouderwets alternatief’ in zijn uitwerking sociaal isoleren, in het bijzonder als die ‘ouderwetse’ praktijk niet (meer) herkend wordt als een passende interventie. Terwijl omgekeerd sociale isolatie als respons op een misdraging in bepaalde gevallen een beloning is, zoals we dat zien bij ‘Bad Boys’ en ‘Bad Girls’, die die sociale isolatie nodig hebben voor hun imago. Het enige wat we kunnen zeggen van de behavioristische benadering, is dat ze goed voor de beroepsgroep hebben gezorgd, omdat die insteek gegarandeerd (goed betaald) werk oplevert voor hele volksstammen, zolang de overheid nog geld in kas heeft. Als die bron is uitgeput, volgt de repressie, met serieus geweld, en waar dat dan een terugkeer naar ‘ouderwets’ noodzakelijk maakt, omdat de overheid u niet langer kan verwennen en afkopen, maar ook geen interesse meer in u heeft als slachtoffer, omdat men meent dat u zich aanstelt, dan hebben we een kans voor open doel gemist om de wereld beter te maken.

Grenzen aan de tolerantie

Tevreden mensen zijn tolerant. Maar ook lastig te manipuleren. Onder de ontevreden mensen die, net als ik, met lede ogen zien hoe de verloedering van de samenleving om zich heengrijpt, en die snakken naar een terugkeer naar de ‘ouderwetse’ benadering, compleet met ‘ouderwetse’ straffen, waaronder een groeiend aantal mensen die daar zelf geen ervaring mee opdeden, is er een verlangen naar iemand die ‘zegt waar het op staat’. Dat kan niet iemand zijn die vrede heeft gesloten met zichzelf, en daardoor tevreden is, en bijgevolg tolerant, tenzij er een klimaat is waarin de redelijkheid gedijt. 

 

Dat was, vanaf het begin van deze website, het dilemma. Ik wilde niet de leider zijn van wie dan ook, maar ik hoopte op het voeden van de tolerantie door te laten zien dat praktijken die sommigen weerzinwekkend vinden, voor anderen eerder een ‘wijze les’ zijn. En omgekeerd. En dat we onszelf als samenleving geen dienst bewezen als we ons de kop gek zouden laten maken door een overheid die de onvrede voedde, op zoek naar macht voor politici, die vervolgens onmachtig zouden blijken te zijn om wat dan ook voor elkaar te krijgen, behalve het effenen van de weg voor hun eigen carrière. Door de jaren heen zijn er altijd mensen geweest die de discussie over kwesties die ik naar voren schoof kortsloten door mij voor te houden dat ik ‘in de politiek’ moest gaan als ik iets wilde veranderen. Ik hoop dat u begrijpt waarom dat voor mij een onbegaanbare weg was, en met elke nieuwe dag wordt die weg minder begaanbaar. Ik heb geen begin van geduld met mensen die hun eigen regels overtreden, zoals de Britse premier, of die ‘functie elders’ regelen voor lastige opponenten, of die het regelen van schade in Groningen, veroorzaakt door hun eigen beleid, traineren, of de afwikkeling van de ‘toeslagen affaire’ rekken, of maandenlang kunnen leuteren over ‘bonnetjes’, terwijl ze elkaar bestoken met gefantaseerde ‘data’ over alles. Dat is zo’n onwaarschijnlijk slechte besteding van mijn kostbare tijd, dat ik er niet over peins mij in die slangenkuil te storten.

 

In de échte wetenschap, de exacte wetenschap, voor mij de enige wetenschap, want de rest is filosofie, of religie, is tolerantie meetbaar. Een object van een bepaald materiaal, en met bepaalde afmetingen, en bij een gecontroleerde temperatuur, luchtvochtigheid en overige atmosferische condities die van belang zijn, breekt bij een bepaalde kracht die erop wordt uitgeoefend, met een kleine marge. Dat levert bruikbare tabellen op voor iemand die iets wil construeren van dat materiaal. Elke poging om de mens te vangen in een ‘tabel’, in de veronderstelling dat je dan iets moois neer kunt zetten, is een aanslag op het intellect en de waardigheid van de mens als soort. En het eindproduct is chaos, ellende, gierende armoede, moord en doodslag, in een oceaan vol ontevreden mensen, die alle reden hebben om ontevreden te zijn.

 

Dit brengt mij bij het verschil tussen ‘tolerantie’ in de exacte wetenschap, en ‘tolerantie’ als een kwaliteit bij mensen. Mensen die zich wetenschapper wanen waar ze metingen verrichten aan de mens, komen uit bij onderzoek dat in kaart brengt wat u nog tolereert aan mishandeling, misbruik, leugens, uitstel, en ongerief voordat u ‘breekt’. Het is mijn hoop dat ik kristalhelder heb gemaakt, de afgelopen jaren, dat het mij een gruwel is als mensen anderen reduceren tot een ‘ding’, een ‘punt op de grafiek’, waar ze met een ‘negen tot vijf’ mentaliteit op afstappen om hen te ‘helpen’. De tolerantie waar ik het over heb, die voortkomt uit tevredenheid en naastenliefde, gaat over ‘loslaten’. Het gaat mij niet aan. Het is uw leven. Ik respecteer uw vrijheid om uw eigen glazen in te gooien, mits u daarna geen beroep doet op de collectieve verzekering, zodat ik voor uw verkeerde keuzes opdraai. Alleen bij overmacht ben ik solidair. 

 

De tevreden mens gaat derhalve niet akkoord met pijn, totdat er iets breekt. De tevreden mens beseft dat andere mensen tevreden kunnen zijn met consequenties waar ze zelf niet aan moeten denken. En hij of zij schept daar ruimte voor. Wat rechtstreeks verwijst naar de reden waarom iemand akkoord kan gaan met slaag als straf, bijvoorbeeld, waar dat past bij een ander, ook al past het niet bij hem of haar. Maar in zo’n maatschappij moet je wel met elkaar in gesprek blijven, en de kwaliteit van de communicatie waar mogelijk verbeteren, om de ander te begrijpen. Dit is niet een studiegebied dat zich leent voor metingen die resulteren in tabellen, teneinde de pijngrens te bepalen, om te weten wanneer de burger je je kop afbijt, omdat het genoeg is. 

 

Door hard uit te halen naar de ‘consensus-wetenschap’ in vele bijdragen op deze website, lijkt het er voor mensen die daar hun brood verdienen, of juist hoopvol proberen de wereld langs die weg beter te maken, op dat ik hen minacht. Maar dat is helemaal het geval niet. Ik ben zeer gecharmeerd van onderzoek naar wat de mens bezielt, en hoe we het lot van die mens kunnen verbeteren. Op mijn eigen, eigenzinnig wijze heb ik daar de afgelopen jaren op deze plek juist geprobeerd een bijdrage aan te leveren, door te benadrukken dat elk individu anders is, en ook nog uit een ander vaatje kan tappen als de omstandigheden wijzigen. Die mens verdient, wat mij betreft, een filosofische benadering, en wordt niet bediend door dogma. En al helemaal niet door dogma waarvan de ‘wetenschappers’ die ons door die lens bekijken al wéten dat het niet wáár is, maar het resultaat van ‘office politics’.

 

Als iemand onderkent dat een pak slaag, zoals hij of zij dat heeft ervaren, heeft geholpen om van hem of haar een tevreden, tolerant mens te maken, dan moet de reflex niet zijn dat we hem of haar trachten te identificeren in de tabellen die het product zijn van de ‘office politics’ die een zekere ‘consensus’ heeft opgeleverd, om te weten hoe je verder om moet gaan met hem of haar, en hoe je er alsnog voor kunt zorgen dat hij of zij ontevreden wordt, zodat je hem of haar kunt veranderen in de richting die bij ‘consensus’ onder ‘experts’ als wenselijk is geformuleerd. En ik heb dat hier op deze website zelfs uitgebreid tot het accepteren van een oordeel van iemand die meent dat een pak slaag beter zou zijn geweest. Terwijl ik ervoor heb gewaarschuwd daar geen ‘consensus’ uit te destilleren die bruikbaar is om macht uit te oefenen in de maatschappij, want voor je het weet ben je onderdeel van de ontevreden massa, en intolerant in de weer om anderen aan jouw eigen gelijk te onderwerpen. De onvermijdelijke uitkomst, zeker op termijn, is dan: ‘Operatie geslaagd, patiënt overleden’. Er zit geen rem op dat soort dynamiek. Er is geen eenvoudig te identificeren moment waarop het hele zaakje breekt, en je omkomt in de brokstukken en het leed. 

 

Je wil niet voor die trein gaan staan die in volle vaart aan komt stormen, heftig zwaaiend met je armen, omdat het spoor daar waar jij staat ophoudt, met daarachter een peilloos diep ravijn. Wat je wilt, is ver voor dat moment waarschuwen dat de trein op het verkeerde spoor zit. Dus stop ik er hier nu mee, maar het doet mij pijn, omdat ik geen afkeer heb van de ‘Ik Ook’-mens die op de diverse stations zijn ingestapt, maar ik wil wel een hartig woordje spreken met de machinist, de wisselwachter en de directie van de spoorwegonderneming! Want er zijn grenzen aan mijn tolerantie voor ingestudeerde domheid.

De tevreden mens is geen blij konijn

De ‘held’ willen zijn in je eigen ‘verhaal’ is onacceptabel voor mensen die streven naar een almachtige overheid. Maar voor ik hier verkeerd begrepen wordt, wil ik nog wel benadrukken dat ik het hier niet heb over wat wel de ‘American Dream’ wordt genoemd. Ik zou haast zeggen: Integendeel! Al is dat ook niet waar. Maar de ‘held in je eigen verhaal’ zijn is niet exclusief weggelegd voor succesvolle mensen, conform de maatstaven die we daarvoor hebben aangelegd in een materialistische wereld. Zoals zo vaak met taal, is een misverstand snel geboren, zijn verkeerde conclusies snel getrokken, en voor je het weet heeft één of andere ‘Would Be Messias’ een plan klaar om iedereen gelukkig te maken. 

 

Wat nodig is om de ‘held’ in je eigen ‘verhaal’ te kunnen zijn, is dat je vrede sluit met wie je bent, en je streven voor de toekomst toetst aan wat realistisch is. Wie dat doet keert zich niet af van zijn of haar medemens, of hulp die wordt aangeboden, maar hulp is niet iets waar je vanuit gaat, en al helemaal niet iets wat je eist. ‘Jezelf genoeg’ zijn. Een tevreden mens. 

 

Dergelijke mensen, die weigeren ’slachtoffer’ te zijn, worden in de ‘moderne’ maatschappij al snel aangemerkt als ‘dader’. Wat ironisch is, omdat de dominante ideologie die het streven naar een almachtige overheid voedt, propageert dat men iedereen gelukkig wil maken. De term ideologie is misschien niet precies genoeg, als u denkt in klassieke termen, zoals socialisme, liberalisme, fascisme of communisme. Deze ideologie waar ik het over heb staat daarboven. Ze overkoepelt die ‘zuilen’, plus alle religieuze stromingen, en houdt ons voor dat het mogelijk is alles voor iedereen te zijn. Overigens een claim die elke ideologie en elke religieuze stroming afzonderlijk ook slijten om zieltjes te winnen onder de ontevreden burgers. 

 

Zoals we weten kan iemand ‘alles hebben wat zijn hartje begeert’, maar nog steeds ontevreden zijn. Het voeden van onvrede om politieke macht te veroveren en mensen ‘slaaf’ te maken van je boodschap, of op te hitsen tegen een overheid die zich beperkt tot de rol van ‘nachtwaker’, is een ‘klassieker’. De innovatie hier is dat iemand bedacht dat je het beste iedereen ontevreden kunt maken, om mondiaal te kunnen heersen. Om dat te bereiken is het nodig om mensen die tevreden zijn ervan te overtuigen dat ze ‘slachtoffer’ zijn. En als dat niet helpt dan stuur een groep ontevredenen op hen af die hen het leven zuur maken, zodat ze wat te klagen hebben. In de basis niet écht nieuw, want ‘Verdeel-en-Heers’ is ouder dan de weg naar Rome. Maar dankzij hoogtechnologische ontwikkelingen, en een stortvloed aan ‘kanalen’ om de burger te bereiken, is er nu veel meer mogelijk. 

 

Concreet, teruggevoerd op het thema van deze website, betekent het dat je geen vrede mag sluiten met ervaringen in je jonge jaren, omdat je ze per saldo beoordeelt als een bijdrage in je vorming die maakt dat je een tevreden mens bent. Je vergist je. Je ouders deugden niet. De leerkrachten deugden niet. Het systeem deugde niet. En als je tevreden bent, dan deug je zelf ook niet. 

 

Het zijn daarbij niet exclusief uitgesproken ontevreden mensen die je er op wijzen dat die ervaringen waar jij vrede mee hebt gesloten niet deugen. Nee, je eigen ouders, je eigen leerkrachten, en het systeem smeken je om te erkennen dat zij niet deugden, en ze bieden hun excuses aan. Ongevraagd. Tot je er misselijk van wordt, en medelijden met hen krijgt. 

 

De crux is, dat je niet die tevreden mens onder het vergrootglas kunt leggen, om te bezien welke ervaringen hij of zij allemaal opdeed die uitmondden in een tevreden mens, om die dan te kopiëren bij wijze van een ‘programma’ om iedereen tevreden te houden. Welke ‘mentale conditie’ zorgt voor dit soort weerbaarheid, en wat ertoe bijdraagt, of afbreuk aan doet, is in laatste instantie raadselachtig. De tevreden mens is ook niet exclusief, constant alleen maar een ‘Blij Konijn’. De veerkracht van tevreden mensen wekt afgunst op bij hun ontevreden medemensen, maar het is tevens bedreigend voor enige overheid die het monopolie opeist over de distributie van ‘geluk’. Daarnaast zijn er inmiddels hele volksstammen georganiseerd rond het uitbuiten van ongelukkige medemensen ten bate van hun eigen agenda en inkomen, via actiegroepen, menswetenschappen, adviesorganen, opiniepeilers en ‘LifeStyle’-ontwikkelaars, met subsidie, sponsoring, of puur commercieel, zodat de ‘visvijver’ volhangt met haakjes vol met aas, ‘gratis voer’, totdat je bent opgevist en spartelt op het droge, terwijl je beseft dat je nu alle reden hebt om ontevreden te zijn. 

 

In het gearchiveerde gedeelte van deze website heb ik al mijn zorg uitgesproken over die trend, omdat het échte slachtoffers onbereikbaar maakt voor de ‘nachtwaker’. Elke ‘ouderwetse’ ouder, en elke ‘ouderwetse’ leerkracht weet wat er gebeurt als je het kind dat gevallen is extra aandacht geeft. Ineens wemelt het van de kinderen die ‘Ik Ook!’ roepen, en je aanklagen als je hen overslaat, omdat ze niks hebben en ze zich aanstellen. ‘Ik Ook!’ is nu een mondiaal fenomeen dat onvrede niet slechts aanmoedigt, maar er ‘handel’ van maakt, waardoor de échte slachtoffers in de kou komen te staan. In extreme gevallen zien we nu al dat aanstellers zich op de échte slachtoffers storten als die aandacht vragen voor hun klacht, die toch wel wat serieuzer is dan die van de aanstellers. En dan heb ik het nog niet eens over de categorie die iets in scene zet om niet buiten de boot te vallen. 

 

De ‘moderne’ opvatting is dat tevreden mensen in therapie moeten, omdat ze ‘in denial’ zijn, of afgrijselijke gebeurtenissen in hun leven hebben weggestopt. Mijn opvatting is dat de ‘Ik Ook!’-samenleving meer profijt zou hebben van therapie die van ons weer ‘helden’ maakt in ons eigen ‘verhaal’. Maar zoals de vlag er nu bijhangt, ga ik die discussie niet winnen, dus sluit ik over twee weken de poort, en ga ik kijken hoe het afloopt.

Diep in 'La-La-Land'

We zijn allemaal het ‘product van onze tijd’, aangevuld met kennis die zorgt voor ‘diepgang’. Mijn stelling hier is dat de kennis die voor ‘diepgang’ zorgt gekoesterd moet worden, en dat die niet samenvalt met ‘schoolse’ kennis, maar dat onderwijsinstellingen wel kunnen bijdragen aan het kweken van de noodzakelijke nieuwsgierigheid, en de weg kunnen wijzen naar wat ‘denkers’ in het verleden reeds voor ons hebben ontrafeld. Met de prudente waarschuwing dat je die kennis wel moet plaatsen in de tijd waarin die ‘denker’ leefde, en je moet kijken waar het toen toe leidde. Wat weer vergt dat je minimaal een ruw beeld hebt van die tijd, waarvoor ‘schoolse’ kennis een goede basis vormt. Nuttige kennis kun je echter ook opdoen in de vorm van 'levenslessen', al heb je helemaal geen formele scholing als basis. 'Wijsheid' is het product van een selectieproces, en ervaringen.

 

Zo keek men er vóór de ‘Mammoet-wet’ naar, wat betekende dat de ‘Lagere School’ en de ‘Middelbare School’ beschouwd werden als de bastions die leerlingen primair ‘algemene vorming’ meegaven. Praktische kennis, gekoppeld aan een solide basis voor expansie in de ‘volwassen’ jaren. Dat beeld sloot aan op het concept van de ‘nachtwaker’ waar ik in mijn vorige twee bijdragen enige woorden aan wijdde. Ik ben het ‘product van die tijd’, beschouw die architectuur nu meer dan ooit als een intelligent vertrekpunt, maar die architectuur bestaat niet meer, in ons deel van de wereld. 

 

Degenen die die architectuur gesloopt hebben, meenden dat het beter kon. En laten we wel wezen, het kan altijd beter. Daarover nadenken en voorstellen doen mag nimmer worden ontmoedigd. Maar op het moment dat je de zaak omgooit, en je moet constateren dat je verwachtingen niet bewaarheid worden, moet je ingrijpen. Om in dat proces te kunnen sturen, zodat je de controle niet verliest, is het cruciaal dat je glashelder maakt wat je van een omzetting verwacht, en hoe je dat gaat meten, anders beland je in een ‘ongeregeld proces’, en wordt het ‘Las Vegas’. Waar ik mijn gedachten over die ‘nachtwaker’ met u deelde, stelde ik al dat er altijd behoefte zou zijn het fundament aan te passen op de eisen van de tijd, onder andere als gevolg van technologische ontwikkelingen, maar dat je dat fundament niet moet slopen. 

 

Het is beter, zo betoogde ik, om ruimte te scheppen voor experimenten, waardoor een ‘markt’ ontstaat voor manieren om op te voeden en te onderwijzen, met een ‘terra firma’ die wordt bewaakt door de ‘nachtwaker’, de op emancipatie gerichte opvoeding van de ouders en leerkrachten, beveiligd door een kleine overheid op de achtergrond. In het laatste kwart van de vorige eeuw werd dat idee definitief verlaten, ofschoon de resultaten van de experimenten nou niet direct hoopgevend waren. Wie daar op wees werd niet in het ongelijk gesteld, maar kreeg te horen dat de onbevredigende uitkomsten het gevolg waren van een te beperkte opzet. Méér kolen op het vuur, en dan kwam het vanzelf goed. Daarnaast, zo betoogden de pleitbezorgers van de ‘moderne’ aanpak, was die nieuwe architectuur wel stukken beter, maar waren er nog teveel verstorende invloeden, wat vergde dat de staat méér macht moest krijgen om die tegenstand met wortel en tak uit te roeien. En dan te bedenken dat de voorstanders meenden dat het een vreedzamer, en veel harmonieuzere wereld op zou leveren. 

 

Een academische discussie tussen een voorstander van ‘ouderwetse’ opvoedkundige methoden, en een felle tegenstander, die elkaar met ‘Papers’ bestookten waarin de situatie in Zweden onder de loep werd genomen, het land dat als eerste de ‘opvoedkundige tik’ verbood, was illustratief voor het gebrek aan wetenschappelijke integriteit aan de kant van de tegenstanders, die slechts positieve resultaten konden laten zien door de ‘data’ te filteren, en effecten van andere wetgeving te presenteren als het resultaat van dat verbod. In het inmiddels gearchiveerde gedeelte stond ik daar uitvoerig bij stil, niet zozeer om het gelijk van de voorstander aan te tonen, maar meer om te onderstrepen dat integriteit onontbeerlijk was als je wilt weten wat de consequenties zijn van keuzes die je maakt, en dat je zonder die integriteit terechtkomt in ‘La-La-Land’, de wereld van de ‘wetenschappelijke consensus’, wat gewoon religie is. 

 

Overigens was die voorstander geen voorstander, maar een tegenstander van de tegenstanders, net als ik. De tragiek is dat mensen die nadrukkelijk vraagtekens hebben gezet bij die wetgeving, en daaraan verwante wetgeving en bestuurlijke initiatieven die er verband mee hielden, werden afgeschilderd als mensen die geweld tegen kinderen aanmoedigden. Terwijl het, nagenoeg zonder uitzondering, mensen waren die gehecht waren aan dat idee van een solide fundament, en een ‘nachtwaker’ die dat fundament behoedde voor erosie, en die op zoek waren naar de beste methode om dat te realiseren, in het volle besef dat elk individueel geval anders is. Waar het mis ging in de discussie, is dat de tegenstanders van die ‘ouderwetse’ ingrepen stelden dat ook zij het belang inzagen van het bewaken van dat fundament, en dat ze het nog wilden uitbreiden, maar dat er betere methoden waren om dat te realiseren. Terwijl ze in de praktijk niet alleen genoegen namen met erosie van dat fundament, maar in bepaalde gevallen vol in beeld kwamen als degenen die het wilden opblazen, omdat het hen in de weg zat.

 

Dat maakt de hele dialoog zo verschrikkelijk lastig. Het maakt uit of je te maken hebt met iemand die het fundament respecteert, maar andere methoden bepleit om dat fundament te behoeden tegen erosie, of dat je te maken hebt met iemand die dat hele fundament op wil blazen. Op deze website heb ik met opzet geen poging gewaagd om die laatste categorie op andere gedachten te brengen. Als je geen moeite hebt met liegen, stelen, oplichten, moord, doodslag, verkrachting, aanranding, discriminatie en geweld, tenzij jij zelf het slachtoffer bent, dan ben ik je kwijt, of jij mij. Toen ik deze website opzette, ging de dialoog nog voornamelijk over de vraag op welke wijze we het fundament het best konden beschermen. Nu niet meer. Van dat fundament is niets meer over. Oorlog, martelen, geweld, liegen, stelen, oplichten, verkrachten, aanranden, discrimineren is allemaal ‘onder voorwaarden’ toegestaan, en wordt in een groeiend aantal gevallen niet slechts met de mantel der liefde, of uit luiheid, afgedekt, maar zelfs aangemoedigd, in een wereld die niet veel meer met beschaving te maken heeft. 

 

Concreet heb ik dat in het gearchiveerde gedeelte toegelicht door te stellen dat ik ben uitgepraat als iemand zegt dat een jongere best met een mes mag dreigen, mag stelen, vernielen, aanranden of discrimineren. Dus ben ik nu uitgepraat. Voor deze website is geen ruimte meer in de samenleving van nu. We bevinden ons diep in ‘La-La-Land’, zonder kompas, en zonder proviand, en dit is niet avontuurlijk, maar doodeng. Ik ben niet de gids die u in de steek laat. Uw gidsen zijn de ‘experts’ die u hier gebracht hebben.

Wat komt er na de nachtwaker?

Overal in de media heeft men het over een ‘cultuuromslag’, en politieke leiders in de welvarende westerse wereld roepen van de kansel dat ze plannen hebben ‘To Build Back Better’. Voordat ze kunnen beginnen met bouwen, moeten ze de grond ‘bouwrijp’ maken door te ‘egaliseren’. Wat in volkse kringen nog wel eens wordt geïdentificeerd als het ‘maaiveld’, terwijl de zeloten die warmlopen voor het hele project het hebben over ‘gelijkheid’. Evident niet in de betekenis van ‘gelijke kansen’, maar in de betekenis van ‘bouwrijp’, of ‘eenvormig’. 

 

Daar zie ik geen heil in, om niet te zeggen dat ik het een enorme bedreiging vind voor de mensheid, en wat we dan ‘intelligent leven’ noemen. Tegelijk heb ik hier consequent benadrukt dat ik mij er bewust van ben dat veel ‘intelligent leven’ behoorlijk stom is, zonder mijzelf op een voetstuk te plaatsen. Ik deel veel van de dromen en ambities van mensen die nu hun schouders zetten onder dat ‘Build Back Better’ ideaal, maar ik ben er voor mijzelf absoluut zeker van dat ze van een koude kermis thuiskomen. Het eindresultaat dat ik voor mij zie, is dat een kleine elite hen finaal uit zal kleden, en berooid zal laten creperen, omdat hun leven ‘voltooid’ is, waar die elite het verder zonder hen kan stellen, nu ze robots hebben, en machines die ze instructies kunnen geven, waarna ze erbij weg kunnen lopen, om verder te gaan met genieten van de schoongeveegde planeet. 

 

Het is mij om het even of u mij nu wegzet als een ‘complotdenker’, of als iemand die rijp is voor het ‘gesticht’, maar historisch is het zo dat mensen in de praktijk zelfzuchtig zijn, zelfs als ze zichzelf wijsmaken dat hun inspanningen gericht zijn op het bereiken van een betere wereld, maar dat vergt enige toelichting van mijn kant. In mijn vorige bijdrage stelde ik u voor aan de ‘nachtwaker-autoriteit’, op het niveau van de overheid, en op het niveau van de ouderlijke macht en daaraan verwante, of van afgeleide autoriteiten, zoals leerkrachten op scholen. Tegelijk benadrukte ik dat ik mij terdege realiseerde dat dat concept niet ‘volmaakt’ is. Maar eerder zette ik mij ook af tegen ‘volmaakt’, als het plaatje op de voorkant van de doos die de puzzel bevat. Als die puzzel ‘af’ is, is het klaar, en valt er niets meer te beleven. Waarop ik stelde dat die puzzel in de realiteit nooit ‘af’ zal komen, omdat iedereen een ander plaatje op de voorkant van de doos heeft staan. Het is frustrerend om daar achter te komen, maar alle stukjes weer dooreen husselen, en terug doen in de doos, om met een ‘schone lei’, een geëgaliseerd, maagdelijk oppervlak te beginnen, of genoegen te nemen met het plaatje op de doos, en meteen maar een 'spuitje' te gaan halen, is niet de oplossing.

 

Dat er geen oplossing is, is de boodschap die ik hier de afgelopen jaren heb uitgedragen. Mijn kijk op onze plek in het universum maakt van iedereen de held in zijn eigen verhaal. Met als fundament een intelligente set regels en wetten, onbuigzaam verdedigd door de ‘nachtwakers’. Sla dat fundament aan gruzelementen, om de hele zaak te egaliseren voor je bouwplannen, of giet alles vol beton, zodat niets meer beweegt, en je bewijst de mensheid geen dienst. En dat is een eufemisme. Ik denk bij mijn analyse van wat ik voor mijn ogen zie gebeuren niet aan een complot, maar aan een logische, noodzakelijke uitkomst die strijdig is met wat de pleitbezorgers hopen te realiseren. Tegelijk kan ik ze niet helpen om te realiseren waar ze van dromen, en stemt het mij triest waar ik zie dat bepaalde dromers hun zinnen hebben gezet op de ‘metaverse’ als alternatief. Legbatterijen vol met mensen die zijn ondergedompeld in een virtuele realiteit die hen op kunstmatige wijze ‘volmaakt’ gelukkig houdt, tot hun leven ‘voltooid’ is, of iemand er om andere redenen de stekker uittrekt. Het roept bij mij beelden op van rijen met houten banken waarop opium-verslaafden vegeteerden nadat de Britten de ‘opium-oorlogen’ tegen de Chinezen hadden gewonnen, en dat verslavende, en winstgevende goedje met scheepsladingen tegelijk aanvoerden. 

 

Tegelijk realiseer ik mij hoe kwetsbaar die suggestie is dat iedereen de held in zijn eigen verhaal is. Die insteek limiteert compassie en medelijden tot gevallen van mensen die onheus zijn bejegend door de ‘nachtwakers’. Voor het overige zoek je het maar uit. En waar de ‘nachtwakers’ terecht ingrepen, is de enige vraag die gesteld kan worden, of de straf (ingreep) paste bij jou, de dader, en ook recht deed aan de noden van andere ‘stakeholders’, waardoor de schade aan het fundament werd hersteld, en het leven verder kon gaan. In het gearchiveerde gedeelte heb ik daarom veel aandacht besteed aan de functie van ‘medelijden’, mede op grond van een enquête waarin bezoekers werd gevraagd een inbreuk op de fundamentele principes te beoordelen, en weer te geven welke gevoelens het bij hen genereerde als ze er getuige van waren dat de dader conform hun eigen oordeel gestraft werd. Waar ‘medelijden’ kan bestaan naast gevoelens, sentimenten, emoties en gedachten die voorkomen dat ‘medelijden’ de overhand krijgt, en ons motiveert om te protesteren of verzet aan te tekenen. Maar evident is ‘medelijden’ in zulke gevallen niet bij iedereen een gevoel dat opborrelt. 

 

Mijn observatie van wat de ‘cultuuromslag’ inhoudt, is dat er niet alleen geen grenzen meer zijn aan de bemoeizucht van de overheid, maar dat er ook geen fundament meer is, en dat er daardoor een levendige, lucratieve handel in schuldgevoelens en medelijden de plaats heeft ingenomen van dat intelligente referentiekader. Meer en meer zien we dat veroordelingen niet voortvloeien uit een proces waarbij een slachtoffer een beroep doet op de ‘nachtwaker’ om een dader tot de orde te roepen, maar dat we worden getrakteerd op een ‘trial by media’, gekoppeld aan de identificatie van een steeds groter wordende groep mensen die op voorhand al ‘schuldig’ zijn, omdat ze ‘man’ zijn, ‘blank’, of ‘hetero’, of de held in hun eigen verhaal. Er is niet maar één drijvende kracht die dit teweeg brengt, en er tevens voor zorgt dat rechters als bezetenen proberen zich te ontdoen van de ‘smet’ dat ze zouden staan voor dat ‘nachtwaker’-principe, en nu niet zelden voorgaan in het wijzen van volledig irrationele vonnissen, met als openlijke toelichting dat ze graag een bijdrage willen leveren aan de egalisering van het bouwterrein. 

 

Historisch zijn de ervaringen met een gemobiliseerde volkswoede dat het eindigt in bloedvergieten op een onwerkelijke schaal. En het wordt ronduit gevaarlijk voor mensen zoals ik, als er verhalen in de media verschijnen die ‘radicale’ elementen aanwijzen als een gevaar voor de ‘orde’, ook al staat die vrije geest er passief naar te kijken en beperkt hij of zij zich tot niet in de weg lopen als de bulldozer nadert. Mijn grootste ergernis in dit hele verhaal zijn niet de ‘ware gelovigen’ die gemesmeriseerd dingen doen die hen nog niet zo erg lang geleden het schaamrood op de kaken zou hebben gebracht. Mijn grootste ergernis betreft de passieve, niet zelden opportunistische ‘burgemeesters in oorlogstijd’, die zwijgen. Al erken ik dat ook hen eigenlijk niks te verwijten valt, omdat ze eerder de held in hun eigen verhaal konden zijn, zonder te hoeven etaleren wat dat in de praktijk betekende. Dat was juist zo aantrekkelijk in dat concept, dat het je ‘privacy’ bood, die door de ‘nachtwaker’ te vuur en te zwaard werd beschermd. Niet iedereen besefte dat een overheid die dat principe losliet, en het privéleven niet langer respecteerde, maakte dat je je heldenstatus, binnen je eigen verhaal, waar moest maken. Rechte rug. Voet bij stuk. Mijn leven. Mijn ervaringen. Mijn fouten. En nee, geen openstaande schuld, want er is afgerekend.

 

Samengevat begrijp ik de dynamiek van dit proces, en deze uitkomst, als iets dat wordt gevoed door onverwerkte schuldgevoelens die voortvloeien uit een decadente episode, die volgde op het loslaten van de ‘nachtwaker’-rol door de overheid, en andere autoriteiten. In zijn uitwerking leidt het enerzijds tot decadent exces, op jacht naar ‘vrijheid’ om elke herinnering aan dat intelligente fundament te vernietigen, bij gelijktijdige schuldgevoelens die voortvloeien uit het besef dat men dat ongestraft kan doen, terwijl anderen in de samenleving, en elders in de wereld, nog te maken hebben met zo’n fundament. Wat de behoefte voedt aan het egaliseren teneinde iets nieuws te bouwen, dat beter is. Maar zonder plan, zonder intelligentie, slechts gevoed door gevoelens, sentimenten en emoties, verpakt in wanen en puzzeldozen die met elkaar worden vergeleken, terwijl niemand zelfs maar de ambitie heeft om een aanvang te maken met het leggen van de stukjes in de doos. Daar heeft men zijn, of haar personeel voor. Want wij zijn ‘hoger opgeleid’.

De nachtwaker-ouder

Op gezette tijden herinnerde ik de bezoekers van deze website eraan dat elke burger gehouden was aan de wet. Ook als die wet niet deugde, omdat het anders een puinhoop wordt. Zo’n standpunt verwachten mensen ook van iemand die gecharmeerd is van ‘ouderwetse’ opvoedkundige inzichten, waar men dat identificeert met typisch ‘Law and Order’, en een voorliefde voor ‘Top-Down’ hiërarchieke structuren. Zelfs een onderliggend sentiment dat hunkert naar dictatoriale bestuursvormen. Tegelijk kwam deze website voort uit onvrede over toenemende overheidsbemoeienis met de opvoeding, en meer in het bijzonder de introductie van een algeheel verbod op de ‘opvoedkundige tik’, waarbij ik verwees naar ‘peilingen’ uit die tijd onder de bevolking, waaruit bleek dat liefst driekwart van de bevolking tegen zo’n wet was. Desondanks werd die wet met unanieme stemmen aangenomen in de Tweede Kamer.

 

Tegelijk verscheen de toenmalige minister van Justitie, de heer Donner, inmiddels een epigoon in de wereld van de rechtspraak, op de Nederlandse televisie om uit te leggen dat er best wel ‘gedoogruimte’ was. Het motiveerde mij tot het opzetten van deze website, omdat ik de consequenties van die dwaling voorzag, zoals ik in mijn vorige bijdrage heb getracht, in vogelvlucht, te onderstrepen. Steeds als ik stilstond bij die wet, in mijn bijdragen, en in privé contacten via de mail, of in gesprekken, waarschuwde ik mensen om daar niet in te trappen, en het verbod letterlijk te nemen. De consequenties waren voor de overheid, die het immers beter wist dan de burger. Maar ik begrijp ook dat dit een onnatuurlijke spanning met zich meebrengt, waar je je kinderen ook niet wilt offeren op het altaar dat de heer Donner en zijn collega’s voor je hebben gebouwd. Derhalve besloot ik een poging te wagen om de suprematie van de overheid aan te vechten, zonder door te schieten naar het andere uiterste, van het bepleiten van een dictatoriale oplossing, uitgaande van mijn eigen inzichten en ervaringen. 

 

Waar ik op een meer fundamenteel niveau over de ontwikkelingen in een dialoog verzeild raakte met mensen die mij voorhielden dat ik blij mocht zijn dat ik in een democratie leefde, wierp ik tegen dat we met elke nieuwe vage wet verder afdreven van het basisprincipe van wat een democratie is. Een democratie is een bestuursvorm die de burger veel vrijheid laat, in het bijzonder op die terreinen waar we het onderling niet eens kunnen worden. Dat leidt in de praktijk tot een ‘verzuilde’ samenleving, waar onzekere mensen samenklonteren in groepen, onder leiding van hun geestelijke of ideologische leider, met daartussen het ‘cement’ van de vrije geesten, en daarboven de ‘nachtwakersstaat’. Een kleine overheid, die met een bescheiden arsenaal eenvoudig te begrijpen wetten, die voor alle burgers in gelijke mate gelden, zonder discriminatie, niet ‘positief’ en niet ‘negatief’, waakt over hun veiligheid. Dat is geen ideale structuur, in de zin van een Hemel op Aarde, en in de praktijk zal het altijd een ‘Work in Progress’ blijven, met kleine, organische verschuivingen, deels ook ingegeven door technologische ontwikkelingen, en de optimale manier om de gemeenschap, het volk, te beschermen tegen ‘roofdieren’.

 

In zo’n samenleving is tolerantie een gegeven, maar niet binnen de ‘zuilen’. Wie zich onttrekt aan de ‘zuil’ waarin men geboren wordt, dient te worden beschermd door de ‘nachtwaker-overheid’, maar hij of zij belandt daardoor in de groep ‘vrije geesten’, die noodzakelijk op eigen benen moeten kunnen staan, omdat er geen ‘zuil’ is die voor hen zorgt, en de overheid daarin ook geen taak heeft. De goede ‘verstaander’ die zich over mijn teksten gebogen heeft, moet begrepen hebben dat ik er een groot voorstander van ben dat mensen in hun jonge jaren leren het te stellen zonder een ‘verzorgende zuil’, door een opvoeding die erop gericht is om van hen volwassenen te maken in de klassieke betekenis van het woord. Indachtig het gegeven dat de geschiedenis van de menselijke welvaart ten onrechte de nadruk legt op de rovers en moordenaars die zich meester maakten van de macht, waar alle vooruitgang niet hun verdienste was, maar berustte bij de mensen die cruciale uitvindingen bedachten. Het enigma is daarbij dat het onvoorspelbaar is welk kind zich zal ontwikkelen tot zo’n helder licht in de drab van bestuurlijke weerstand, en welke initiatieven van de ouders en leerkrachten, of andere mensen met een voorbeeldfunctie, hem of haar zullen emanciperen tot een innovator. 

 

Wat we nu zien, is dat we een ‘sterfhuisconstructie’ hebben gebouwd, met een almachtige overheid, die haar oor niet te luister legt bij de burger, en al helemaal niet verder wil als ‘nachtwaker’, maar meent ons te moeten dwingen, voor ons eigen bestwil, op basis van de adviezen van ‘experts’. Die ‘experts’ zijn geen innoverende medemensen met briljante inzichten, maar het tegenovergestelde. Het zijn allemaal mensen die ‘goed konden leren’, gevormd op de universiteit en hogeschool, waar ze gevoed werden met statische kennis en een ‘roofdiermentaliteit’ die nodig is om de ‘consensus’ onder de ‘experts’ te kunnen beïnvloeden, in de praktijk zichtbaar als ‘office politics’, en naijver in de vorm van warme pleidooien voor de ‘maaiveld-cultuur’, die gestoeld is op het bepleiten van ‘gelijkheid’. Niet zoals in ‘gelijke kansen’, maar in de vorm van ‘gelijke uitkomsten’, waarbij tribale criteria worden aangelegd die bepalen of iemand in aanmerking komt voor promotie en status. Je sekse, je seksuele voorkeur, je ras, je leeftijd, je sociale status, en je bereidheid om vrije geesten neer te sabelen, aan te klagen, te vervolgen, op te sluiten, en met geweld te dwingen om zich te conformeren aan de dominante idiotie, die met elke nieuwe dag grotesker buiten de werkelijkheid komt te staan.

 

Er is een grote kans dat u het beeld dat ik schets helemaal niet herkent. Sterker nog, dat u juist overal prachtige mooie nieuwe initiatieven ziet met veel potentie, waar mensen ‘bevrijd’ zijn, en nu eindelijk ‘zichzelf’ kunnen zijn, met dank aan een overheid die haar invloed tot op het toilet heeft uitgebreid, en de hele wereld heeft volgehangen met camera’s die waken over onze veiligheid, waarbij ze elke ‘micro-agression’ die onze ‘Safe Space’ bedreigt pareren met nieuwe wetgeving, en investeringen in professionele ondersteuning. Terwijl ze tussentijds de vinger aan de pols houden door ‘onderzoekers’ op pad te sturen met vragenlijsten om onze mening te ‘peilen’, zodat ze tussentijds kunnen bijsturen. Ik zeg u: U bent passagier op de Titanic. Geniet van de reis, zolang die nog duurt, maar die ijsberg op de route zal u wreed doen ontwaken, en dat was niet nodig geweest. Als ‘onderzoekers’ tweeduizend willekeurige landgenoten een ‘multiple-choice’ vragenlijst voorleggen, dan is het statistische resultaat niet uw, of mijn mening, maar wordt u ‘ingelijst’. Dergelijke exercities dienen niet om de kwaliteit van het bestuur te verbeteren, maar om u te vertellen wat u moet denken om een ‘goede Nederlander’ te zijn. En om spanningen in de samenleving weg te doen vloeien in het afvalputje, door u de illusie te geven dat u ‘gehoord’ bent. 

 

Of gaat u mij vertellen dat u blij bent met de ‘maatregelen’, spectaculair toenemende verschillen tussen extreem rijk en de rest, de sloop van de ‘middenklasse’, gierende geldontwaarding, totalitaire surveillance, dagelijks veranderende regels en wetten, aangewezen zijn op steun, die u uiteindelijk zelf betaalt, toenemende internationale spanningen en verloren oorlogen die kapitalen hebben gekost, en krankzinnig slecht waren voor het milieu en het klimaat, wolken messentrekkende jongeren, en een provincie die internationaal met kop en schouders uitsteekt boven elke andere regio in de wereld als drugslaboratorium en producent, de overheid die u buiten de school van uw kinderen houdt, en met elke nieuwe dag opschuift in de richting van surrogaat-ouder die hen opzet tegen hun ouders, waarbij er al voldoende ‘experts’ zijn gekweekt die menen dat ouders hun kinderen na de geboorte maar het beste meteen af kunnen staan aan de staat, voor het beste resultaat. Ik zeg niet dat er geen mensen zijn die daarbij staan te juichen, en die liever zouden hebben gezien dat de overheid de bevolking gisteren in de kou had gezet, dan pas over enkele maanden, als het gas op is, om de planeet te redden, en de mens, die een plaag is voor Moeder Aarde, uit te roeien voor het te laat is, maar ik weiger te geloven dat het een meerderheidsstandpunt is, als je doorvraagt. 

 

Hoe dit stukje proza van mijn hand zich verhoudt tot mijn uitwijdingen over de functie van straf, en waarom bepaalde straffen passen bij bepaalde kinderen, in bepaalde omstandigheden, kan je niet anders zichtbaar maken dan zo. Ik zou willen dat ik u meer te bieden had, en kon melden dat u mij beter dictator van Nederland kunt maken, maar dan bent u niet beter af. Recent zat ik naar favoriete muziek uit mijn jonge jaren te luisteren, met werkelijk briljante musici die een hele generatie op sleeptouw namen. Ga je dan kijken naar hun levenswandel, dan zie je de meest uiteenlopende ontwikkelingen. Omdat we inmiddels vijftig jaar verder zijn, is er geen commercieel belang meer, en dat resulteert in een veel evenwichtiger relaas, waarbij opvalt hoe sommigen al jong voorbestemd leken voor grootse dingen, en het waarmaakten dankzij, of ondanks hun ouders. Anderen dreven hun ouders en leerkrachten tot wanhoop, wat zich uiteindelijk uitbetaalde in een tragisch voortijdig einde, of ze overtroffen ieders verwachting, en groeiden uit tot voorbeelden die nu nog steeds mensen inspireren. Het is voor mij geen revelatie, en op deze website heb ik een lans gebroken voor het ‘nachtwaker’ ouderschap. Niet tot in detail willen sturen, en niet toegeven aan elke gril van je kind, maar met heldere limieten, en passende straffen als die worden overschreden. Passend echter niet zoals dat nu gangbaar is, vanuit een in beton gegoten matrix van door ‘experts’ bij handopsteken vastgestelde lijst met standaarden, maar dynamisch aansluitend bij de aard van het kind, en andere ‘stakeholders’. In het volle besef dat het nooit volmaakt zal zijn. 

 

De overheid die alles voor iedereen wil zijn, vergiftigt de bron. Dit maatschappelijke experiment kwam voort uit de beste bedoelingen, al zijn er altijd opportunisten die hele andere uitkomsten nastreefden dan wat ze verkondigden. Maar ik weiger uit die bron te drinken, en ergens hoop ik dat ik mij vergis, omdat de mensheid mij lief is, en ik de generaties die na ons komen een nóg betere wereld gun dan die wij van de generaties voor ons in de schoot geworpen kregen. Maar ik zie niet hoe de huidige praktijk in ons deel van de wereld daar een bijdrage aan gaat leveren. De meer cynische commentator haalt de schouders op, en vestigt de hoop op volkeren elders als wij evolutionair zelfmoord plegen. Maar gelet op het arsenaal aan massavernietigingswapens in de kelder, ben ik er beslist niet gerust op dat het met een sisser afloopt als we de ‘Joker’ de sleutel geven. Ik kan er echter als eenzame blogger niets aan veranderen, en dus trek ik mij terug. Mijn gelijk, of ongelijk, ligt niet besloten in een bepaalde uitkomst. Het kan spectaculair mis gaan, of het kan uitmonden in een ware revelatie, maar voor mij is de structuur moreel en ethisch corrupt.

Over heksen en tovenaarsleerlingen

Evident vind ik het de moeite waard om stil te staan bij het verleden. De naam van deze website maakt dat zonneklaar. Maar als ik lees dat het Schotse parlement overweegt om excuses te maken aan de heksen die in de late middeleeuwen het leven lieten, dan bent u mij kwijt. Om mij kwijt te raken in deze tijd is overigens niet zo heel veel nodig, dus is het maar beter dat ik wat meer afstand neem, en op mijn gemak toekijk hoe u het er vanaf brengt als u helemaal blij wordt van dat soort nonsense. 

 

Met dat soort diskwalificerende termen moet je erg oppassen, want voor je het weet doet iemand aangifte omdat je heksenverbrandingen goedkeurt. Dat is uiteraard allerminst het geval, maar ik zie niet waarom duur betaalde volksvertegenwoordigers daar in deze tijd over zouden moeten vergaderen, en besluiten moeten nemen, ongetwijfeld na het inwinnen van advies van relevante ‘experts’, en gevolgd door een betaalde publiciteitscampagne. Groeiende delen van de bevolking kampen met de gevolgen van alle verstorende maatregelen rond ‘Corona’, ze zien hun inkomen minder waard worden, als ze nog eerlijk werk hebben, de schappen raken leeg door tal van problemen in de productie en aanvoer, de kostprijs van energie gaat door het dak, en wie gehecht was aan kenmerkende Schotse tradities die heeft al langer de wind behoorlijk tegen. Die mensen vragen om een bijdrage, via de belastingpot, om het heksenproject te steunen, komt op mij onwerkelijk over.

 

Met opzet kies ik hier een project dat in Schotland actueel is, en in ons land (nog) niet, omdat de afstand het eenvoudiger maakt om er neutraal naar te kijken, maar het kost mij niet de minste moeite om een lange lijst te maken van trivialiteiten en bijzaken die op de één of andere vernuftige wijze de agenda van volksvertegenwoordigers halen. ‘Ouderwetse’ mensen zeggen dan dat het een ‘travestie’ is, maar ook dat kan een aanklacht opleveren wegens het in diskrediet brengen van ‘travestieten’. Waarbij het steeds vaker zo is dat een rechter geen enkele boodschap heeft aan jouw bedoelingen, maar slechts aandacht besteedt aan de gevoelens die het losmaakte bij de klagende partij. Veelal geen privÄ—persoon, maar deze of gene ‘stichting’ met van de subsidie uitpuilende zakken, die op een achternamiddag via het internet een waslijst ‘handtekeningen’ ophaalt van mensen die solidair zijn, en aansturen op een veroordeling. Alles betaald door de belastingbetaler, behalve de kosten die je zelf moet maken als ‘verdachte’.

 

De Vrije Universiteit in Amsterdam bleek een (relatief) bescheiden hoeveelheid geld uit China te krijgen voor academische activiteiten in het kader van ‘mensenrechten’, en dat werd een rel. Want bepaalde geïnteresseerde partijen vonden dat de faculteit die dat project trok te positief was over de situatie in China. Nu begeef ik mij dus op glad ijs, want dit komt dichter bij huis dan dat heksengebeuren, maar volgens mij betekent het dat als de universiteit dat geld terugstort, wat nu gebeurd is, dat ze erkennen dat hun ‘wetenschappelijke’ product gewoon ‘handel’ is, en niks met wetenschap te maken heeft. Want als het wél puur wetenschappelijk was, maakt het hoegenaamd niks uit waar het geld vandaan komt. Verder zal ik maar niet gaan, want anders sta ik straks zelf rechts te richten bij de rechter, zonder recht op wederwoord. 

 

Deze website was niet gesubsidieerd, of gesponsord, maar dat begrijpt u vermoedelijk ook wel. Een aanvraag voor subsidie voor wat ik met u wilde delen, was hoe dan ook kansloos. En sponsoren hebben ‘belangen’, wat het hele idee van deze website zou ondergraven. Wat iemand op eigen kosten opzet, om er vervolgens (veel) tijd en energie in te steken, dat verdient respect. Ook als de inhoud ons niet bevalt, zolang er geen wet wordt overtreden. Maar in een tijd waarin rechters het hoofd laten hangen naar klagende partijen, die niks hoeven te bewijzen, maar alleen een lijst handtekeningen kunnen overleggen, met een tranentrekkend verhaal, en een gesubsidieerde raadsman of -vrouw die een gloedvol betoog houdt, waarna de rechter wel ergens een ‘kapstokartikel’ vindt om tot een veroordeling te komen, is er voor mij geen eer meer aan te behalen.

 

Steeds als mijn verhandelingen wetenschappelijk over konden komen, waarschuwde ik mijn lezers dat het géén wetenschap was, in mijn ogen. Wel een serieus verhaal, bedoeld als een serieuze bijdrage aan een maatschappelijke discussie, of iets wat mensen individueel kon helpen structuur aan te brengen in hun denkwereld, maar géén wetenschap. Ook geen ‘wetenschap’, die steunt op de consensus onder vakbroeders. Het was simpelweg een ‘geïnformeerde mening’, zoals er zoveel van zijn. En waar ik niet in een positie verkeer om ervoor te zorgen dat u minder problemen heeft als gevolg van de ‘corona-maatregelen’, dat u gecompenseerd wordt voor de rap stijgende inflatie, dat er voldoende betaalbaar gas zal zijn om u warm te houden, en dat u geen mes tussen uw ribben krijgt als u de verkeerde jongere aanspreekt op zijn of haar gedrag, verzaakte ik ook niet. 

 

De tovenaarsleerlingen die ons bij de hand hebben genomen op weg naar een onzekere toekomst staan bij mij niet hoog aangeschreven. Ze maken eenvoudige problemen onnodig complex, voegen er dagelijks nieuwe trivialiteiten aan toe om de meest uiteenlopende adviseurs bezig te houden, bemoeien zich meer met andere landen dan met Nederland, en ze proppen nog steeds meer wetgeving in een reeds uitpuilend wetboek, waar zelfs een jurist de weg niet meer in kan vinden. Waardoor het hele juridische bouwwerk is opgeknipt in ‘specialisaties’, zodat de linkerhand niet meer weet wat de rechter doet. Of maak daar maar Shiva van, met al die verschillende armen. Maar gelukkig bent u beter gekwalificeerd dan ik, en begrijpt u het allemaal nog wel, als u een ‘moderne’ Nederlander bent, die het volste vertrouwen heeft in het bestuur, en blij toe is dat ze ook de meest triviale onderwerpen voor u regelen, zodat u zelf verder nergens meer over na hoeft te denken.

Leven zoals onze voorouders

Richting de uitgang, begin volgende maand, praat ik honderd uit over de voorstelling. Ik hoop dat u inmiddels begrijpt waarom ik dit blog niet zal continueren als het contract afloopt met de onderneming die mij de afgelopen jaren in staat stelde mijn gedachten over een controversieel, maar volgens mij belangwekkend onderwerp, met u te delen. Dat ik niet gefrustreerd ben, en ook niet klaar ben met het onderwerp, maar omdat het in deze vorm maatschappelijk geen toegevoegde waarde (meer) heeft. Als het dat al ooit had, zullen de critici er dan aan toevoegen. 

 

Je kunt immers ook denken en schrijven over een thema zonder te publiceren? Voor mijzelf is het schrijven, ook over andere onderwerpen, belangrijk om mijzelf te dwingen structuur aan te brengen in het denken. En die structuur is belangrijk om geen speelbal te worden van maatschappelijke stemmingswisselingen. Schrijven is uit de mode, evenals lezen. Mensen ‘typen’ wel. Meer dan ooit. Maar los van het gegeven dat de ‘getypte’ taal die in ‘Messages’, overladen met ‘emoticons’, de diverse ‘accounts’ vult meer een primitief ‘spijkerschrift’ is, dient het primair om rekeningen op te maken, en te vereffenen. ‘Calculerend taalgebruik’ staat mij tegen, en ik maak er zelf maar spaarzaam, en met enige tegenzin gebruik van. Voor sommige toepassingen is het echt geweldig, en zou ik het ook niet meer willen missen. Maar in veel teveel gevallen is het bittere armoede. Ik ben zeker niet de enige die daar vraagtekens bij zet, maar je kunt mensen niet dwingen.

 

Niet iedereen is even ‘taalvaardig’, en dat maakt dat steeds meer mensen die inmiddels praktisch analfabeet zijn, omdat ze nog slechts kunnen ‘typen’, en sneller dan ik ooit zal kunnen, op een minuscuul toetsenbordje, dat zij beschroomd zijn om via de mail, of in een brief, artikel of boek uit te wijden over wat hen bezighoudt. Daarmee zeg ik allerminst dat ik mij boven anderen verheven voel, omdat ik nog wel ‘ouderwets’ schrijf. Sterker nog, ik maak mij er eerder zorgen over dat mijn manier van schrijven autonoom maakt dat ik mensen van mij vervreemd. Lange volzinnen, lastige, soms in onbruik geraakte woorden. ‘Eigen’ definities van begrippen, herleid tot hun etymologische oorsprong. Het wordt al heel snel geassocieerd met ‘elitair’, en het denken in ‘rangen en standen’. Het doet enigszins denken aan de ‘contracttaal’, die opzettelijk zo onleesbaar wordt gemaakt dat je wel een jurist moet raadplegen om te weten wat er staat. Of de ‘geheimtaal’ die bepaalde criminelen en obscure genootschappen bezigen om de aandacht niet op zich te vestigen. Maar dat is niet mijn bedoeling. Ik ben alleen van mening dat het gebruik van ‘Jip en Janneke-taal’ voor de communicatie met volwassenen afbreuk doet aan de potentie van de taal als communicatiemiddel. 

 

Communicatie is meer dan het gesproken, of geschreven woord, maar tekst biedt een waardevolle extra dimensie, boven de ‘lichaamstaal’ en het beeld. Ik schrijf en spreek zeker niet ‘foutloos’, noch is dat mijn streven, al doe ik mijn best, en waardeer ik correcties van mensen die beter zijn dan ik op dat vlak. Zelf zal ik mensen niet spontaan corrigeren op hun taal, maar blijf ik schrijven, en praten, zoals ik schrijf en praat, zonder een poging te doen om naar het ‘niveau’ van de ander af te dalen, omdat ik het niet zie als een ‘niveau’, laat staan dat ik het recht heb om te bepalen of dat ‘niveau’ van de ander ‘lager’ of ‘hoger’ is. Het is anders. De musicus met het ‘perfecte gehoor’ beleeft muziek anders dan ik. Maar ik voel mij daardoor niet de mindere. Als ik er zelf behoefte aan heb om mij op dat vlak van de muziek te ‘emanciperen’, dan zal ik uiteraard een musicus zoeken die mij kan leren luisteren op de manier waarop ik wil kunnen luisteren. Maar fysieke schade aan mijn gehoor, of onvoldoende ‘aanleg’, kan maken dat ik dat nooit zal kunnen leren. Dat is dan maar zo. Ik ben daardoor nog geen mislukkeling. 

 

In de realiteit is het zo dat de musicus met het ‘perfecte gehoor’ niet meer van de muziek kan genieten zoals ik dat doe. Die hoort elke mislukte aanslag, elk instrument dat niet goed is gestemd, elke gemiste noot. Perfecte beheersing, van welke discipline dan ook, is een straf. Het leggen van de puzzel is het wat ons bezighoudt. Als hij af is, is het gewoon dat plaatje op de voorkant van de doos. In eerdere bijdragen schreef ik dat ik geen boodschap, geen missie had, en dat ik hechtte aan het avontuur. De revelatie. Het nieuwe inzicht. De andere cultuur. Wat tevens maakte dat ik niet doof en blind was voor mensen die radicaal anders naar bepaalde handelingen en ervaringen keken dan ik. Tot en met ‘speelse toepassingen’ aan toe. Ik wil weten waar elk stukje past in het geheel, maar ik zit er niet op te wachten dat de puzzel straks af is. Sterker nog, ik sluit op voorhand uit dat hij ooit af komt. Ook omdat ieder van ons een ander plaatje op de doos heeft als voorbeeld. 

 

Wat ik zie, is wat critici van deze tijd typeren als ‘dumbing down’, het verminderen van de vrijheid om voor jezelf te denken, en op zoek te gaan naar de juiste docent of docente om jezelf te ‘emanciperen’, waar ‘experts’ gevraagd wordt hoe we moeten denken, en hun ‘consensus’ leidend is. Bij het gelijktijdig afbouwen van de fysieke bewegingsruimte, en daadwerkelijke ontmoetingen met mensen van vlees en bloed, die immers levensgevaarlijke besmettingshaarden zijn, die je maar het beste alleen nog ‘virtueel’ kunt ontmoeten. Het reizen, maar ook het intellectuele reizen, wordt doelbewust gefrustreerd om ons weg te kunnen bergen in de ‘metaverse’, waar we elektronisch en met de juiste medicatie, en louter gezonde voeding, in leven worden gehouden, tot het leven volgens een ‘wetenschappelijke’ norm, vastgelegd bij ‘consensus’ onder ‘experts’, voltooid is. Die mens heeft geen emplooi voor restaurants, theaters, sportscholen, sportvelden, of een voertuig om zich mee te verplaatsen. Die mens moet je conditioneren op school, waarbij de ouders nog slechts decorstukken zijn, en zich verder niet met het conditioneringsproces moeten bemoeien. En je moet hen chemisch stabiliseren en ‘tevreden’ houden, terwijl ze volledig passief nog slechts consumeren, en ‘typen’, wat het ‘entertainment-systeem’ in staat stelt te bepalen welk ‘programma’ past bij hun stemming. 

 

Het is niks voor mij, dus laat mij met rust. Maar ik ben bang dat degenen die zo’n wereld als ideaal hebben willen dat die universeel wordt ingevoerd, zonder dissidenten, en mensen die nog écht ‘ouderwets’ leven zoals onze voorouders. Die hechten aan leven met elkaar. Met vallen en opstaan. Met liefde en verdriet. Met hoop en wanhoop. Met beloning en straf. En erkenning voor wat je kan en weet.

Demystificeren om 'Darwin' de pas af te snijden

Hoewel er mensen zijn die geen angst kennen, zorgt ‘Darwin’ er doorgaans voor dat die mensen niet oud worden. De hersenen van die mensen werken niet naar behoren, door een aangeboren ‘afwijking’, een ziekte of een tumor in de hersenen. Daarnaast zijn er mensen die zich net iets te gemakkelijk laten verleiden. Die hebben wel angst, maar die is niet sterk genoeg om hen ervan te weerhouden om keuzes te maken die hen in de problemen brengen, of waardoor zij problemen voor anderen veroorzaken. Ook in die categorie houdt ‘Darwin’ als regel stevig huis. Kijk naar de imposante lijst van getalenteerde muzikanten die niet oud werden, omdat ze toegaven aan de verleiding drugs te gebruiken, en de nog altijd groeiende groep jeugdige delinquenten die al moordend en rovend op weg zijn naar een onfortuinlijk einde. En dat zijn niet de enige categorieën. 

 

Door een focus in het begin van dit blog op hoogst individuele ervaringen met ‘ouderwetse’ straffen, bracht ik in beeld dat er kinderen zijn die daar geen angst voor hebben. Het vooruitzicht van een pak slaag, of andere ‘ouderwetse’ straf, weerhoudt hen er niet van om keuzes te maken die resulteren in een ‘warme broek’. Mijn voorstel was: Inventariseer die voorvallen, onderzoek hoe groot die groep is, en hoe de individuen onderling verschillen. Waarom hebben zij daar geen angst voor? En helpt de ervaring om het gedrag (de gevaarlijke keuzes) te onderscheppen, zodat op latere leeftijd ‘Darwin’ enige rust wordt gegund? Noodzakelijk vergt dat ‘demystificatie’ van de praktijk. Je komt nergens zonder een ‘vergelijkend warenonderzoek’. En dat in een tijd waarin er juist een groot taboe op kwam te rusten. De tegenstanders van die ‘ouderwetse’ straffen waren evident niet geïnteresseerd en betoogden dat een algemeen verbod de hele kwestie buiten de orde plaatste. 

 

Mijn idee was dat we onszelf daardoor tekort deden, als mensheid, en dat de unieke kwaliteiten van die ‘ouderwetse’ straffen ook voor unieke resultaten zorgden, die langs andere weg niet te behalen waren, in unieke mensen. Dat laatste, dat die mensen uniek waren, verwijst niet naar ‘uitzonderingen’, of ‘vreemde vogels’, maar naar het simpele gegeven dat ieder van ons een individu is, met unieke kwaliteiten, die in het ideale geval op een unieke wijze worden benaderd voor het beste resultaat. Dat is de theorie. Maar in de praktijk is maximaliseren een utopie, en optimaliseren het hoogst haalbare. Maar dan moet je wel inzicht hebben in hoe elk individu zich verhoudt tot een bepaalde educatieve ingreep. 

 

Voor beleidsmakers, wetgevers, en menswetenschappers die voor hun adviezen aan de politiek consensus moeten zien te bereiken, een onbegaanbare weg. En ik heb steeds onderstreept dat ouders die gebruik maakten van ‘ouderwetse’ straffen dat als regel deden op basis van intuïtie, en niet na een zorgvuldige studie van wat hun kinderen meenamen naar de vergelijking. Mijn stelling daarbij was, dat die intuïtie nog niet zo gek was, als de ouder zelf ook de helft van het genetische materiaal had ingebracht, en daarnaast de eigen ervaringen met straf kon wegen. Bedenk dat veel ouders die zelf negatieve ervaringen opdeden met bepaalde straffen, zich voornemen om het zelf anders te doen, wat een ‘feedback-loop’ oplevert over verschillende generaties, waardoor bepaalde praktijken vanzelf in onbruik raken. En daar ben ik een warm pleitbezorger van. Terwijl ik mij terdege realiseer dat het geen onfeilbaar systeem is, en dat je het als kind slecht treft als je vader en/of moeder zelf zwaar geleden hebben onder de opvoeding die ze kregen, maar als ze zelf ouders zijn denken: ‘Mooi! Nu is het mijn beurt!’ En dat komt voor bij uitgesproken tirannieke ouders, maar ook bij ouders die hun kinderen systematisch verwaarlozen. En daar ligt wel een taak voor de samenleving (overheid) om het lot van die kinderen te verbeteren. 

 

Dat ‘demystificeren’ bracht noodzakelijk met zich mee dat je de verschillen tussen mensen benoemt, en niet de overeenkomsten. Dat genereert op het individuele niveau een gevoel van onveiligheid. Dus je mag blij zijn als mensen hun angst overwinnen en hun mond opentrekken, of in de pen klimmen. Dat vereist een volwassen attitude, of een zekere nood vanuit onverwerkte gevoelens die voor een ‘mysterie’ hebben gezorgd. ‘Demystificatie’ helpt daar om de controle terug te krijgen. U ziet, ook hier heb ik het niet over bepaalde vergrijpen en misdragingen die volgens een bepaalde matrix moeten leiden tot een straf, zoals beleidsmakers, wetgevers en de adviseurs van die instanties het bij voorkeur in het vat gieten. Ik ‘versta’ die mensen wel, maar zij mij niet. Of ze hebben er belang bij om te doen alsof. Dat gezegd hebbende, onderstreep ik graag nog een keer wat ik in mijn vorige bijdrage al noteerde, dat onvoorspelbare ouders, leerkrachten, of een onvoorspelbare overheid, die onderhevig is aan stemmingswisselingen, wel angst inboezemt, maar het onmogelijk maakt om die ouder, leerkracht of overheid te ‘lezen’, waardoor de angst niet concreet verwijst naar een helder afgebakende straf. Mijn fascinatie hier betrof ‘weten wat je boven het hoofd hangt, en het tóch doen’, wat impliceert dat je geen angst hebt voor die straf. In elk geval niet op het moment dat je die keuze moest maken. Of liever, onvoldoende angst om je ervan te weerhouden. Hoe kan dat? En impliceert dat dan dat die straf ‘dus’ niet werkt, of juist wél? En hoe dan? En hoe pakte het uit voor andere ‘stakeholders’? 

 

Verscheidene ontwikkelingen maakten dat die insteek uit de gratie raakte. En dat was niet uitsluitend het taboe dat erover werd afgeroepen. Ook de verschuiving van de opvoedkundige taak van de ouders naar de overheid en haar instituten, het geld dat daarvoor werd vrijgemaakt, en ouders die de kinderen ‘erbij’ hadden, naast hun veel belangrijker carrière, waarbij steeds meer kinderen een complete kegelbaan aan ouders hebben door steeds nieuwe relaties, maakt mijn hele insteek tot iets waar geen behoefte meer aan is. Zowel de overheid als de ouders gaan uit van een theoretisch ideaal, en dan maar zien wat ervan komt. Wat geheel voorspelbaar leidt tot gedrag dat noodzakelijk geaccepteerd moet worden, omdat het niet strafbaar is gesteld in de wet. En als het innovatieve gebruik van die vrijheid voor doeleinden waarvoor die vrijheid niet bedoeld is, leidt tot verloedering, dan volgt spijkerharde groepsdwang en meedogenloze repressie. Iets waar ik mij in het gearchiveerde gedeelte van deze website fel tegen keerde, omdat het betekent dat je onschuldigen gaat straffen. De voorbode in mijn eigen jonge jaren was de leerkracht die de hele klas na liet blijven, in de hoop dat de leerlingen onderling zouden zorgen voor een correctie. Die manipulatieve technieken zijn in mijn belevingswereld onethisch, immoreel en onvolwassen. Maar als de samenleving ervoor kiest, of mee akkoord gaat, en verder zwijgt en zich aanpast, dient het geen doel om aan dat dode paard te blijven trekken. Dus kan ik beter iets nuttigs gaan doen. Zeker in een wereld waarin dat ‘demystificeren’ wordt gezien als iets dat verwijst naar een exclusief libido-gedreven activiteit.

Dat is niet mijn hond

In ‘The Pink Panther Strikes Again’ zit een hilarische scene, waar Peter Sellers als ‘Inspector Clouseau’ aan de eigenaar van het hotel, waar hij zojuist een kamer heeft gehuurd, vraagt of zijn hond bijt. De eigenaar reageert ontkennend, waarop Sellers de hond aan zijn voeten probeert aan te halen, die daarop onmiddellijk in zijn hand bijt. Ontstelt vraagt Sellers de eigenaar waarom de man zei dat zijn hond niet beet? De eigenaar antwoordt: ‘Dat is niet mijn hond.’

 

Zo ervaren veel mensen ook de omgang met de overheid. In legale termen correct, in de meeste gevallen, maar losgeweekt van wat een normaal mens aan continuïteit van beleid, bestuur en communicatie verwacht. Maar ook privépersonen nemen eerder steeds vaker een loopje met het idee dat veiligheid binnen een samenleving begint met betrouwbaar communiceren. Je schouders ophalen, en zeggen: ‘Dat was gisteren……..’, markeert iemand als een onbetrouwbaar persoon. In de praktijk werkt het ook niet als je totaal rigide vasthoudt aan een norm, maar de transformatie moet toch wel minimaal uit te leggen zijn. Politici kijken niet zo tegen de wereld aan in een democratie waar elke stem er één is, en de manier waarop je die binnensleept er niet toe doet. Tijdens de ‘campagne’ zeg je het één, en na de verkiezingen doe je het ander. ‘Not my dog’. En als het nodig is die kiezer een ‘spuitje’ te geven om van het obstinate mormel af te zijn, dan is dat bespreekbaar. Stuur de luchtmacht maar even langs. Of de ME.

 

Degenen die er op af worden gestuurd om te ‘handhaven’ wat de overheid vandaag ‘gehandhaafd’ wil hebben, zijn zelf ook burgers die in een toenemend aantal gevallen de conclusie trekken dat die hond die hun baas is, een vals kreng is. Door hun functie is het voor hen niet verstandig om te sympathiseren met de gebeten burger, maar sommigen houden zich niet langer koest. Ze zijn ‘Fikkie’ niet, die op commando door een hoepel springt! Ze zien zichzelf als de ruggengraat van het veiligheidsbeleid. Boeven vangen, branden blussen. Boodschappen doen voor de baas, en zijn of haar tas dragen, terwijl de boeven een lange neus trekken, en de samenleving affikt, doet pijn. Ze willen, net als iedereen, op familiefeestjes trots uitkomen voor het werk dat ze doen. 

 

Het is eervol om een ‘dienaar van de wet’ te zijn, als het een eerzame wet is die je gevraagd wordt te dienen. Je wilt niet in de krant lezen dat die belangrijke man of vrouw die je moest beschermen een zedendelinquent is met protectie in de hoogste kringen. Of iemand die prominent in beeld is gekomen in de ‘Panama-Papers’, of een ander onsmakelijk schandaal, terwijl je druk bent met het opsporen van mensen waarvan het huis op instorten staat als gevolg van de gaswinning, en die ‘radicaliseren’ omdat ze het helemaal gehad hebben met die leugenaars in ‘Den Haag’. Of dat je iemand in moet sluiten omdat hij iets onaardigs zegt over ‘Den Haag’, nadat hij faillissement heeft aangevraagd voor zijn met bloed, zweet en tranen opgebouwde bedrijf, als gevolg van onnavolgbare ‘maatregelen’. Wat overigens geen warm pleidooi is voor ‘radicalisering’, maar de inspanningsverplichting moet wel van twee kanten komen.

 

‘Ouderwetse’ ouders die onder invloed van alcohol, of stemmingswisselingen, uitgesproken onbetrouwbaar waren, zorgden niet voor een veilige omgeving. Dat had niet te maken met de wijze waarop ze straften, maar alles met het gegeven dat hun kinderen hen niet konden ‘lezen’. Daardoor waren de onvermijdelijke straffen niet alleen een aanslag, en geen begrijpelijke reactie op iets wat ze hadden uitgespookt, maar beleefden die kinderen ook weinig lol aan de momenten waarop de ouders in een opperbeste stemming waren. En waar één ouder onberekenbaar was, en de ander ‘dienaar van de wet’ was, kreeg die ‘dienaar’ ook geen krediet. 

 

Let wel! In gezinnen waar één ouder toegeeflijk was, en de ander streng, waarbij die ouders onderling een afspraak hadden over handhaving van bepaalde regels: ‘Ga dat maar aan je moeder/vader vragen’, lag het niet zo als ik hierboven schets. Een overheid hoeft ook niet zo moreel corrupt te zijn, omdat het allemaal zo ‘complex’ is. Mijn schets van de samenleving vroeger, vóór de overheid zich met het gezin ging bemoeien, en de ouders uit de vergelijking haalde door ze aan het werk te zetten om geld te verdienen voor de hypotheek, was in het ideale geval zo’n constructie. Bepaalde keuzes maakten je ouders, die strenger waren dan de overheid, die ergens op de achtergrond de boel een beetje in de gaten hield. Ik heb nooit begrepen waarom dat model werd verlaten. Geen enkel systeem is volmaakt, maar je kon zien aankomen dat het wegvallen van die wisselwerking zou leiden tot bestuurlijke willekeur, stemmingswisselingen, en een grabbelton vol protectionistische constructies voor vrijgestelde personen op belangrijke plekken. In een samenleving waarin je vandaag niet weet wat morgen verboden zal zijn, heb ik grote zorgen over het klimaat. Maar wel of geen gas, elektra, kernenergie, steenkool of houtsnippers gaat dat klimaat niet redden.

View older posts »

Zoeken