Daar komt narigheid van

Als u mocht bepalen wie er mee mocht praten in de samenleving, en wie er het zwijgen opgelegd dienden te worden, zou u die uitnodiging dan accepteren? Een gewetensvraag, want we hebben allemaal wel mensen aan wie we ons ergeren. En we weten ook, uit ervaring, en uit de geschiedenisboekjes, dat sommige mensen ronduit gevaarlijk kunnen zijn, als je ze de ruimte geeft. Als een tumor nemen ze het publieke debat over, en dat loopt niet goed af. 

 

Anderzijds zijn er voorbeelden van mensen die de mond werd gesnoerd, die achteraf alle gelijk van de wereld hadden. Letterlijk de mond snoeren is in deze tijd nog niet zo eenvoudig, maar dat betekent niet dat de ambitie er niet meer is. Er zijn nog vele andere mogelijkheden om ervoor te zorgen dat wat iemand met ons wil delen simpelweg niet gehoord wordt. Overstemd, weggedrukt, belachelijk, of verdacht gemaakt. Een gangbare methode is de mobilisatie van de ‘expert’. Iemand die er voor ‘gestudeerd’ heeft. En daarmee tracht ik niet de weerzin die er in sommige delen van de bevolking is ontstaan tegen ‘experts’ door de ervaringen van het afgelopen jaar aan te wakkeren. Maar we moeten wel realistisch blijven, en ons realiseren dat ‘boekenwijsheid’ het soms aflegt tegen ’streetsmart’ zoals het tegenwoordig wordt genoemd, wat je in het verleden ‘boerenverstand’ zou hebben genoemd. 

 

Wie een ander wantrouwt, doet er goed aan eerst bij zichzelf te onderzoeken waar dat wantrouwen vandaan komt. Als de eigen kennis ontoereikend is, waardoor men de discussie niet aankan, is dat een goed argument om de eigen kennis bij te spijkeren. Het is geen reden om te capituleren, als men niet overtuigd is geraakt. Ook voor de toeschouwer die een discussie observeert, is het belangrijk om niet meteen met de ‘winnaar’ van het debat weg te lopen, maar om degene die het onderspit heeft gedolven meer krediet te geven, omdat hij of zij het tenminste aandurfde om in debat te gaan. Sterker nog, ‘winnaar’ is niet zelden een optische conclusie, die eerder is te herleiden tot technieken en ‘presentatie’, of de beheersing van ‘duur jargon’, dan het vermogen om te overtuigen middels feitenkennis en steekhoudende argumenten. 

 

Daarnaast betoog ik hier op deze website al vanaf het begin dat wat ‘correct’ is voor jou, niet noodzakelijk ‘correct’ is voor iedereen. En het censureren van ‘andersdenkenden’ is dan het summum van bekrompenheid, en niet van wijsheid. Censuur vereist een machtspositie. Niet noodzakelijk een formele machtspositie. Een ‘internetprovider’, de eigenaar van een ‘zoekmachine’, het bedrijf dat uw e-mailverkeer beheert, het platform voor ‘sociale media’ en ‘forums’, zij allen bezitten geen autoriteit. Het kan, in moreel en ethisch opzicht, tuig zijn. Penose. Maffia. Dat we in de samenleving zo laks reageren op ontwikkelingen in die sectoren die haaks staan op het principe van de vrijheid van meningsuiting, vind ik zelf verbazingwekkend. En het roept de vraag op of je dergelijke ‘diensten’ niet moet laten verzorgen door een overheid, die formeel de autoriteit is. De keuze voor controle achteraf hindert het publieke debat, dat de levensader is voor een gezonde samenleving.

 

Voor mij is er een scherpe scheiding tussen een website, die privé is in de zin van het eigendomsrecht, en daarom niet gedwongen kan worden contraire meningen te publiceren, net zomin als een krant daartoe gedwongen kan worden, en de eerdergenoemde dienstverleners. Deze website had ooit een ‘commentaar-sectie’, die lezers de gelegenheid bood om rechtstreeks commentaar toe te voegen onder een bijdrage van mijn hand. Maar die moest ik dan wel eerst ‘goedkeuren’. Ik censureerde niet op inhoud, maar wel op toonzetting en relevantie. Scheldkanonnades, bedreigingen, vuilbekkerij en ‘spam’, maar ook polariserende haat-teksten, kwamen niet door de censuur. Die sectie moest ik opheffen, omdat sommige mensen zich er niet langer durfden te vertonen door de taboesfeer die steeds hogere muren rondom het onderwerp optrok, en door een ‘glitch’ of 'hack' slaagde iemand er toch in scheldkanonnades, bedreigingen en vuilbekkerij toe te voegen, waardoor de functie verloren ging. 

 

Mijn eigen criteria vind ik verantwoord, en fatsoenlijk, maar het zijn mijn eigen criteria. En wat ik typeer als ‘schelden’, ‘bedreigen’, ‘vuilbekken’ en ‘haat’, zal een ander zien als ‘effectief communiceren’. Zolang ik die geluiden op mijn eigen website onzichtbaar maak, maar die ander op zijn of haar eigen website er goede sier mee kan maken, is er maatschappelijk niks aan de hand. 

 

Waar ik censureerde op relevantie ligt het helemaal gevoelig. Bepaalde details beoordeelde ik subjectief als irrelevant, zoals ik ook steeds heb gesteld open te staan voor een discussie over de ‘volwassen spelvariant’, als iemand daar behoefte aan heeft na het lezen van een bijdrage van mijn hand, maar dat ik verschoond wil blijven van de ‘intieme details’, en hoe dan ook geen ‘links’ of foto’s wil ontvangen, of uitnodigingen voor groepen die in die richting actief zijn. Dan vind ik zelf dat ik al héél veel ruimte bied, en bescherm ik mijzelf, en u, tegen teleurstelling. 

 

Vooraf bepalen waar precies je eigen grenzen liggen, strikter dan wat de wet voorschrijft, is bepaald geen sinecure. Die grenzen ook nog helder communiceren leidt tot een ‘handboek’ als bijlage, waarvan iedereen weet dat niemand dat leest. Op publieke forums waar ‘moderatoren’ de scepter zwaaien, leidt het allemaal regelmatig tot onsmakelijke vertoningen en machtsmisbruik. Dat een forum moet ‘modereren’ om uitlatingen en teksten die in strijd zijn met de wet buiten beeld te houden, dat begrijpt een kind. Voorkomen is daar beter dan genezen. Dan moeten de wetsteksten wel ondubbelzinnig duidelijk maken wat er van de burger op dat vlak wordt verwacht, uiteraard. En dat is helaas ook al niet meer het geval. Maar waar ik mij aan stoor, is dat subjectieve criteria veel vaker het argument zijn om een dialoog te blokkeren, en dat is voor een forum, een ‘zoekmachine’, of een ‘platform’ geen goed uitgangspunt. Als mensen met tegengestelde meningen uitsluitend met elkaar in gesprek kunnen, ieder in zijn eigen uithoek van het internet, dan werkt dat polarisering in de hand, en daar komt narigheid van.

Go Back