Hoezo normaal?

Iedereen kent, en gebruikt het woord 'normaal'. De stam van het woord ('normalis') vinden we in het Latijn, met als betekenis: 'volgens een tekenhaak, rechthoekig', wat afgeleid is van 'norma' (‘regel, richtsnoer’, oorspronkelijk ‘winkelhaak, tekenhaak). Het moderne gebruik ('volgens de regel, gewoon’) verwijst naar het Frans, waar het in 1790 werd gebruikt in de verbinding 'École Normale’ voor het instituut dat bij ons de 'Kweekschool' ging heten, waarvan de eerste in 1795 in Haarlem werd opgericht door de 'Maatschappij tot het Nut van het Algemeen'. 

 

In zijn oorspronkelijke vorm waren het opleidingen voor onderwijzers, die overdag als onderwijzer werkzaam waren, en in de avonduren en op zaterdag zelf les kregen van het gediplomeerde hoofd van de school. De religieus geïnspireerde, maar vrijzinnige 'Maatschappij' was een particulier initiatief die grote invloed had op de culturele ontwikkeling van ons land. Gaandeweg werd haar betekenis minder waar de overheid en het bedrijfsleven die taken overnamen. Wat een logische ontwikkeling leek, maar verkeerd uitpakte. Althans, wat 'normaal' is in deze tijd is een raadsel. 

 

'Ruinerwold' is een extreem voorbeeld, maar iedereen heeft inmiddels zijn eigen 'religie', met naar behoefte bijeengescharrelde flarden kennis en gedeeld dogma. De transformatie kreeg zijn beslag bij de invoering van de 'statistiek' in de nog jonge menswetenschappen, waar a-religieuze onderzoekers op het lumineuze idee kwamen dat de 'meerderheid' mocht beslissen over wat 'goed' was, en wat 'kwaad'. Niet geheel verrassend bleek onderzoek in die tijd een redelijk stabiele 'Bell-curve' te genereren, waarbij de statistische 'normaal' tamelijk nauw aansloot bij de 'normaal' die men van jongsaf via de 'normaalschool' kreeg aangereikt. 

 

Inmiddels is dat beeld volledig verstoord. En geen gebrek aan hooggeleerde mannen en vrouwen die dat toejuichen, en die nog dagelijks druk zijn met het introduceren van meer 'dynamiek' middels 'logische' gedoogconstructies en (positieve) discriminatie vanuit een sociaal-Darwinistisch ideaal, en hun eigen goede bedoelingen. Dat is het beeld dat ik heb van de huidige samenleving. Eén groot Kafkaiaans proces waar elk begin van logica en 'regelmaat' uit is weggezogen. Ik begrijp waarom. Ik begrijp de hang naar maximale individuele vrijheid (om te doen en te laten wat je brein je ingeeft). Maar de wielen komen van de wagen, en er komt rook uit de oververhitte motor, terwijl de snelheid waarmee we veranderen nog altijd toeneemt. Wat vandaag de 'norm' is, brengt ons morgen in de problemen. 

 

De 'École Normale', en de 'Kweekschool' hadden overduidelijk tot doel lijn te brengen in de chaos op onderwijsgebied, door de introductie van stabiele, begrijpelijke normen en waarden, met als oogmerk de bloei van onze cultuur. Het was gericht op de emancipatie van het 'gewone volk', en in die zin anti-elitair, oftewel 'normaliserend'. Zoals ik hier op dit blog eerder schreef, zagen velen in de onderste lagen van de bevolking het nut en de noodzaak van die collectieve inspanning in. 'Strenge' ouders overdreven wellicht, maar de keerzijde, ouders die alles goed vonden, werd gezien als een groter gevaar. Tegelijk begreep iedereen eind achttiende eeuw, te midden van de chaos van de 'Franse Revolutie', dat er grote behoefte was aan een 'normaal'. 

 

De huidige praktijk, die stijf staat van administratieve verplichtingen en een weelde van elkaar tegensprekende regels en wetten, die tot doel lijken te hebben alles mogelijk te willen maken, totdat de ongereguleerde volkswoede zich ertegen keert, op grond van een incident dat door de gretige media wordt uitvergroot tot monsterlijke proporties, is de omgekeerde wereld. 

 

Kort samengevat kun je concluderen dat we het zicht zijn kwijtgeraakt op 'goed' en 'kwaad'. Er zijn grote groepen mensen die zeggen: 'Blij toe!', en ik heb daar begrip voor als je ervaring opdeed met een verstikkende leefomgeving die stijf stond van de regels, waarvan velen absurd, omdat ze geen doel dienden, en die vijandschap tussen groepen mensen aanwakkerden, terwijl het fatsoenlijke mensen die geen vlieg kwaad deden brandmerkte als vijanden van het volk. Maar waar het idee postvatte dat iedereen bij de geboorte 'goed' was, en we dat plantje slechts voldoende voedsel en water hoefden te geven om het te helpen een volwassen boom te worden in een gezond bos, hebben we de deur wagenwijd opengezet voor 'gewassen' die een bedreiging zijn voor onze gecultiveerde samenleving. Als u dan behoort tot de mensen die schouderophalend reageren met 'Blij toe!', eindelijk terug naar het 'recht van de sterkste', dan vindt u mij niet aan uw zijde.

Go Back