Zoals boven, ook beneden

Wijsheid heeft niet zelden onscherpe kantjes. Door de eeuwen heen hebben mensen gezocht naar de 'ultieme waarheid'. Sommigen menen die te hebben gevonden in een oude tekst, die tot religie is verheven. Anderen verheffen de wetenschap tot religie. Weer anderen menen dat we 'goed' geboren worden, en dat het allemaal op zijn pootjes terecht komt als we ons maar niet met dat perfect geschapen wezen bemoeien, en hem of haar ongehinderd zijn of haar gang laten gaan, op zoek naar de eigen 'identiteit'.

 

Mijn eigen nuchterheid staat niet toe dat ik mij overlever aan een geloof dat de 'definitieve' waarheid zegt te verkondigen, of ten minste op weg te zijn naar dat ultieme doel. Maar ik begrijp het verlangen van anderen, die houvast zoeken, wel. Terwijl ik anderzijds ook het gevaar zie van de groep, van de 'meute', van het 'volksgericht'. Zelf kan ik niet dat 'baken' zijn dat naar de verlossing voert. Waar ik kijk naar de mens zie ik teveel praktische verschillen om te geloven dat we te vangen zijn in één gelijkvormige matrix. Terwijl de onbegrensde individuele vrijheid geen verheffing met zich meebrengt, maar degeneratie. Verval. Moreel, intellectueel en ethisch. En uiteindelijk ook economisch.

 

Pleiten voor 'omgangsvormen', en de noodzaak schuld te compenseren middels straf, ten bate van de samenleving als geheel, maar zonder dogma, is in deze tijd een tamelijk nutteloze exercitie. De ene helft denkt dat je er op uit bent hen hun 'vrijheid' te ontnemen, en de ander mist het raamwerk van de geharde religie of gestaalde ideologie met zijn steile hiërarchische structuren, en de eis van absolute gehoorzaamheid. Je zou kunnen zeggen dat ik teveel vertrouwen heb in de mens. Al besef ik dat velen van u dat een extreem verwarrende, zo niet ongepaste karakterisering van mijn eigen positie vinden. 

 

In uw ogen ben ik in veel gevallen óf 'de vijand', omdat ik afstand neem van 'Moderne' inzichten en geen respect toon voor 'experts'. Óf ik ben onbetrouwbaar omdat ik mij niet bekeer tot uw geloofsgemeenschap. Dit hele blog is doordrenkt met oproepen om bij uzelf te rade te gaan. Om de blik naar binnen te keren, 'Ken Uzelve', alvorens u uit te spreken over wat u van anderen verwacht, of eist. Maar om er daarnaast niet voor terug te schrikken om met uw bevindingen naar buiten te treden. Ook niet als die bevindingen u in 'verlegenheid' brengen, of als u het allemaal maar vreselijk verwarrend, of zelfs angstaanjagend vindt wat u aantreft als u de blik naar binnen richt. 

 

Mijn benadering staat volledig diametraal tegenover het 'behaviorisme' in de menswetenschap, en de daaruit voortgekomen stromingen die in onze tijd nog altijd dominant zijn. Door omstreden experimenten heeft het 'behaviorisme' een slechte naam gekregen, dus veranderde men de naam, maar niet de methodiek. Moderne technieken en psychofarmaceutische innovaties hebben voor bepaalde mensen verlichting gebracht, maar er zijn ook 'bijwerkingen' die aan het oog worden onttrokken door de 'motorkap' dicht te laten, en de keuzes te baseren op 'Input/Output'. En dat tegen een achtergrond van steeds verder opgerekte, om niet te zeggen volledig getordeerde normen en waarden die zijn losgeweekt van het idee dat zelfbeheersing en matiging het nastreven waard zijn.

 

Zelfbeheersing is daarbij niet synoniem aan inertie, apathie, geen keuzes durven, of willen maken, en vergevingsgezindheid. Zelfbeheersing gaat over maat houden. Wat niet mogelijk is zonder wijsheid, en inlevingsvermogen, maar wat door de 'Moderne' mens met grote argwaan wordt bekeken, omdat men het beschouwt als 'autistisch' gedrag. Keuzes zonder 'beleving'. Wat ook verklaart waarom de 'Moderne' wetgever begrip heeft voor iemand die 'knapt' en uithaalt naar een kind, maar vervuld van weerzin luistert naar iemand die pleit voor weloverwogen, effectieve straffen die niet ergens zijn uitgedacht in een stoffige studeerkamer, maar zijn opgehangen aan de actualiteit en het vermogen van de autoriteit om te doen wat gedaan moet worden.

 

Die laatste vorm is volledig ongeschikt voor wetgeving, en die worsteling zie je terug in de niet aflatende storm in de samenleving over straffen en strafmaat. Met wetten die geen grenzen stellen, maar intenties bevatten, waar juristen dan weer leuk aan verdienen, maar waardoor de hele rechtspraak één groot Kafkaiaans proces is geworden. Eén brij van 'pakkansen' en toevalstreffers, prioriteiten, gedoogconstructies, jurisprudentie, nuances, acteerprestaties, uitzonderingen en vormfouten. In mijn vorige bijdrage stond ik al stil bij de zoveelste wet die onwerkbaar is in de complexe praktijk, en ondanks de goede bedoelingen veel ouders juist eerder in de problemen brengt. Terwijl je niet weet wat er precies wordt verstaan onder de handelingen die strafbaar worden gesteld, omdat wat de één ziet als een 'libido gedreven activiteit', dat voor de ander helemaal niet is. Kun je nog aan een kind een berichtje sturen dat je afsluit met 'Kusjes', of 'Knuffel'? En hoe nu verder als je bang bent voor de overduidelijk wél seksueel getinte berichten die je dochter, of zoon, uitwisselt met een leeftijdsgenoot, maar waarvan de minister zegt dat dat 'okay' is? 

 

Een Hermitische wijsheid zegt: 'As Above, So Below'. De chaos in de maatschappij is de reflectie van de chaos in de hoofden van de leidinggevenden. Dat stamt uit een tijd waarin God, of de Goden, nog menselijke trekjes hadden, en feilbaar waren, of in elk geval niet bij machte om ieder van ons de hand boven het hoofd te houden. Geen wonder dat die 'Alchemisten' met grote argwaan worden bekeken door de monotheïstische religies in de wereld, die elkaar naar het leven staan omdat ieder voor zich die exclusieve 'waarheid' meent te bezitten. Maar waar 'New Age' groepen er vervolgens mee wegliepen tegen het eind van de vorige eeuw, zagen ze enkele niet bepaald onbelangrijke aspecten over het hoofd. Het 'spirituele' niveau dat wordt verondersteld in de oude geschriften van Hermes Trismegistus en zijn opvolgers, in naam, en in geest, vraagt niet om 'geestverruimende' middelen en de duiding van specifieke cryptische teksten die een 'geheim' zouden bevatten. Ze sporen ons aan tot het gebruik van ons gezonde verstand. In het besef dat als degenen die spiritueel en werelds leiding geven er een puinhoop van maken, van het 'gewone volk' niet verwacht mag worden dat ze zich verheffen. Met alle gevolgen voor de samenleving waar men deel van uitmaakt, en zelfs de mensheid als geheel.

Go Back